Eksojen obezitesi olan çocuk ve adölesanlarda serum 25 (Oh) D vitamini düzeyinin insülin direnci ve beslenme durumuna etkisinin retrospektif analizi

Bu çalışma, eksojen obezitesi olan çocuk ve adölesanlarda serum 25 (OH) D vitamini düzeyi ve insülin direncinin beslenme durumuna etkisini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışma Ankara Başkent Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniğine Ocak 2015-Aralık 2021 tarihleri arasında başvuran ve obezite tanısı alan, 6-18 yaş aralığındaki 209 bireyin dosyalarındaki gerekli bilgiler toplamak için hazırlanan anket formuyla retrospektif olarak gerçekleştirilmiştir. Anket formunda katılımcıların; cinsiyet, yaş, vücut ağırlığı, boy uzunluğu ve kan parametreleri bilgileri sorgulanmaktadır. Tüm bireylerin yaş ortalaması 11.9±3.23 yıl olarak saptanmıştır. Araştırmaya katılan bireylerin yaşa göre beden kütle indeksi (BKİ) ortalaması 25.7±4.01 kg/m2 olarak belirlenmiştir. Serum 25 (OH) D vitamini seviyesi eksik olan bireylerin oranı %26.4, yetersiz olanların oranı %41.1 ve normal olanların oranı %32.5 olarak belirlenmiştir. Hafif şişman bireylerin, %53.2'sinin, obez bireylerin %26.5'inin serum 25 (OH) D vitamini seviyesinin normal olduğu belirlenmiştir. Çalışmaya dahil edilen obez ve hafif şişman çocuk ve adölesanlardan insülin direnci olmayanların %37.2'sinin, insülin direnci olanların %27.1'inin serum 25 (OH) D vitamini seviyesi normal olarak belirlenmiştir. İnsülin direnci olmayan bireylerin BKİ değeri ortalamasının 24.7±3.95 kg/m2 olduğu belirlenmiş. Aynı değerler insülin direnci var olan bireylerde 26.8±3.83 kg/m2 olarak belirlenmiştir. İnsülin direnci olan bireylerin BKİ değeri, insülin direnci olmayan bireylere göre anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur. Ayrıca HOMA-IR ve BKİ arasında pozitif bir ilişki saptanmıştır. Bu ilişkiye göre HOMA-IR değerindeki 1 birimlik artışın BKİ değerinde 1.040 birimlik artışa neden olduğu belirtilmiştir (p<0.05). Sonuç olarak; çocukluk çağı obezitesi insülin direnci için risk faktörüdür. İnsülin direnci de obezite gibi beslenme tarzı değişikliği, fiziksel aktivite gibi önlenebilir ve riski azaltabilir bir metabolik bozukluktur. İnsülin direnci olan obez çocuk ve adölesanlarda, D vitamini seviyelerinin anlamlı ilişkisinin bulunması, D vitamini tedavisinin bu hastalıkların patogenezinde etkili olabileceğini düşündürmektedir.