el-Cevahir ve'd-Dürer fî Tenasubi'l-Ayât ve's-Suver Adlı Eserin İncelenmesi (Müzzemmil, Müddessir, Kıyame ve İnsan Sureleri)

Tenâsüb konusunda geçmiş ve günümüz müslüman bilim adamları ile İslam fıkıh alimleri fazla mesafe kat etmeksizin Kur'an-ı Kerim ayetleri ve süreleri arasındaki ilişki gibi önemli bir konuda yeterince çaba sarf etmediler. Kur'an ilimlerinin diğer konularına (Tefsir, nâsih ve mansûh vb.) verdikleri önem kadar bu alana önem göstermediler. Ancak Kur'an-ı Kerim'i beyan etmek ve müfredatını açıklamak için sınıflandırarak ibadet hayatımızdaki önemini ve sonuçlarını açıkladılar. Müslümanın, kendisini yaratan rabbine, peygamberine, dinine ve ümmetine karşı yapması gerekenleri belirttiler. Tenâsübün İslam literatüründe büyük bir önemi vardır. Çünkü tenâsüb, Kur'an-ı Kerim ile güçlü bir bağa sahip olup ayetlerin okunmasında, lafızlarının açıklanmasında, anlamının iyi bir şekilde kavranmasında büyük bir katkıya sahiptir. Bu sayede vasat seviyedeki bir Müslüman dahi konuları yeterince kavrayabilmekte, kalbine takva yerleşmesi sonucunda da varmak istediği hedefe ulaşabilmektedir. Bu tezin yazılmasındaki amaç, tenâsüb konusunun büyük öneme sahip olması hasebiyle İslam alimlerinin bu alandaki çabalarını ortaya çıkararak insan aklını aşan yüce anlamlar ve rabbani mucizeler ile temsil edilen Kuran kavramlarını insanlara hatırlatmaktır. Çalışmamızda tanımlayıcı analitik yöntem kullanılarak tenâsüb ile bağlantılı değerler beyan edilmekte, kaynak kitaplardan istifade edilmektedir. İstikrâî yöntem kullanılarak farklı görüşlerden ve delillerden yararlanmak suretiyle araştırma konusu incelenmektedir. Bu yöntem neticesinde çalışmanın özeti çıkarılarak sonuç ve tavsiyelerde bulunup tenasüp konusunun öneminin Allah'ın kitabına hizmet etmekte ortaya çıkacağı belirtilmektedir. Tenasüp konusu İslam alimleri için yeni bir konu olmamakla beraber İslami fetihlerle birlikte Arap olmayan toplumların İslam kültürü ile tanışmaları neticesinde bu isim ile yeniden ortaya çıkmıştır. Arap olmayan acemlerin İslam'a girmesi İslam alimlerini Kur'ân ilimleri üzerinde araştırmaya, mevcut bilgilerini genişletmeye, detaylarını açıklamaya, hükümlerini beyan etmeye yönlendirmiştir. Bu alandaki çaba ve çalışmalar Allah'ın kitabına hizmet etme niyet ve gayesiyle hâla devam etmektedir. Anahtar Kelimeler: Tefsir. Tenâsüb, Ayet, Sûre, Kur'an-ı Kerim.