El sanatları eğitiminde müzeler ile tarihi mekanların yeri-önemi ve kullanımına ilişkin öğrenci-öğretim elamanı ğörüşleri

ÖZET Bu araştırmada, el sanatları mesleki eğitimi alanında eğitim veren öğretim elemanları ile, yine aynı alanda öğrenim gören lisans öğrencilerinin el sanatları eğitiminde müze ve tarihi mekanların yeri, önemi ve kullanırmna ilişkin görüşleri saptanmaya çalışılmıştır. Araştırma 2003-2004 öğretim yılında; Gazi Üniversitesi, Mesleki Eğitim Fakültesi El Sanattan Eğitim Ana Bilim Dalı'nda görev yapan 30 öğretim elemanının 17'si ve öğrenim gören 220 IV. sınıf öğrencilerinden 111 'inin olmak üzere toplam 128 kişinin görüşü alınarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, el sanatları eğitiminde müze ve tarihi mekanların yeri, önemi ve kullanım düzeyine ilişkin öğretim elemanları ile öğrencilerin görüşlerinin alındığı iki adet paralel anket araştırmacı tarafından hazırlanmıştır. Anket, kişisel bilgiler, müze ve tarihi mekanların el sanatları eğitimindeki yeri ve önemi, müze ve tarihi mekanlara ziyaret etkinliklerinin planlanması ve uygulanması, müze ve tarihi mekanların el sanatları eğitiminde verimli kullanılıp kullanılmadığına ilişkin görüşleri içeren 4 bölüm halinde düzenlenmiştir. Araştırma bulguları aşağıda özetlenmiştir. 1- 1. Alt problem olan, müze ve tarihi mekanların el sanatları eğitimindeki yeri ve önemine ilişkin; a) Öğrenciler, müze ve tarihi mekanların mesleki eğitimleri sürecinde çok önemli bir yere sahip olduğunu söyleyerek, mümkün olduğu düzeyde yararlamlması- faydalanılması gereken kaynak ve ortamlar olarak görmekle birlikte, buralardan yararlanılamamasma ilişkin hiç bir mazeretin olmayacağım öğretim elemanlarının düşündükleri gözlemlenmektedir. Ancak, kendilerini müze ve tarihi mekanlar konusunda yeterince bilgili-donanımlı görmediklerini belirterek, bunu branş11 öğretmenlerinin kendilerini yeterince bilgilendirmediği, yararlanma konusunda teşvik etmediği ve gezi-gözlem tekniklerini verdikleri mesleki eğitimde kullanmadıkları yönünde görüş belirterek vurguladıkları söylenebilir. b) Öğretim Elemanları, öğrenciler gibi müze ve tarihi mekanların verdikleri el sanatları eğitimi açısından son derece önemli bulduklarmı belirttikleri ve bu tür yerlerin mutlak yararlanılması gerekli yerler, ortamlar olarak düşündükleri gözlenmektedir. Ayrıca öğretim materyalleri eksikliğini önemli ölçüde gidereceği görüşünü paylaşmaktadırlar. Bunun yam sıra müze ve tarihi mekanların öğrencinin mesleki eğitimine son derece önemli katkılar sağlayacağım düşünmektedirler. Ancak bunun yanında öğrencilerinin müze ve tarihi mekanlar ve mesleki eğitimlerine katkısı konusunda yeterince bilgi sahibi olmadıklarım belirtmektedirler. Öğrencileri yeterince bu konuda bilgilendirmediklerini, verdikleri eğitimde gezi gözlem ve yöntemlerini yeterince kullanmadıklan görüşünü paylaşmakla birlikte bu olumsuzlukların nedeni olarak ne zamansızlığı, ne önemli ölçüde ekonomik yetersizlikleri, ne de teorik derslerdeki yoğunluğun etkisi olduğunu düşünmediklerini belirtmektedirler. 2. II. Alt problem olan müze ve tarihi mekanlara ziyaret etkinliklerinin planlanması ve uygulanmasına ilişkin; a) Öğrenciler, müze ve tarihi mekanlara planlı-programlı gezi-ziyaret etldnliklerinin düzenlenmesinin aldıkları el sanatları mesleki eğitimini anlamlı kalacağım düşünmelerine karşın, gerek fakültelerinin, gerekse öğretim elemanlarının ziyarete ilişkin ne planlama aşamasında, ne programlama aşamasında, ne de uygulamada son derece yetersiz ve etkisiz olduklarım düşünmektedirler. Ancak öğrenciler farklı bölüm veya sınıflarda eğitim veren farklı elemanlarının bireysel gayretleriyle düzenlediği gezi etkinliklerinin çok sınırlı düzeyde olduğu, amaç ve kriterlerde bir belirsizlik bulunduğu, bu sınırlı etkinliklerin fakülte eğitim politikalarıyla ilintili olmadığı görüşünü dile getirmektedirler. b) Öğretim elemanları, öğrenciler gibi mesleki eğitim amaçlı, planlı müze ve tarihi mekan gezi-ziyaretlerinin verdikleri eğitimi anlamlı kılacağım düşünmekleHI birlikte öğrencilerden farklı olarak, fakültelerin sayısal olarak yeterli olmasada gezi programlan düzenlediği, bu ziyaretlerin planlı programlı olduğu görüşündeler. Fakültenin bu tür gezi etkinlikleri düzenleme konusunda öğretim elemanlarım desteklediğini belirtmelerine karşın yeterince düzenlemediklerini düşünmektedirler. Ancak azda olsa düzenledikleri gezi etkinliklerinin amaç, uygulama ve sonuç itibari ile planlı-programlı olduğunu, plan, program ve gezi etkinlik detaylarının öğrencilere duyurulduğu görüşünü paylaşmaktadırlar. Ve gezilerde genelde gerekli gözlem materyalleri kullandırılıp sistemli notlar tutturulduğu sonra bu verilerin raporlaştırıldığı görüşündeler. 3- III. Alt problem olan, müze ve tarihi mekanların el sanatları eğitiminde verimli kullanılıp kullanılmadığına ilişkin; a) Öğrenciler, gezi amaçlarının kendilerine duyurulmasının, gözlem konularının saptanmasının, gözlemlerle ilgili sistemli not tutturulmasımn, gezi sonrası bir değerlendirme yapılarak elde edilen sonuçların raporlaştmlmasının yapılan geziyi amaçlanan hedefler doğrultusunda verimli kılacağını düşünmek ve birlikte bu etkinliklerin alman eğitimin pekişmesine, fakülte başarılarını olumlu yönde etkilemesine ve grup dinamizmine bağlı olarak işbirliği, sorumluluk duygusunu geliştirmeye katkı sağladığı görüşündeler. Ancak ziyaret öncesi genel olarak bilgilendirilmediklerini, branş eğitimcilerinin gözlem konularım saptamadığım, ziyaret sırasında yapılması gerekenlere ilişkin bilgilendirilmediklerini, kendilerine yeterince rehberlik edilmediği ve uygun gözlem materyalleri kullandırılmadığı görüşünü de paylaşmaktadırlar. b) Öğretim Elemanları, öğrenciler gibi, müze ve tarihi mekan gezi amaçlarının öğrencilere bildirilmesinin gezi verimliliğini artıracağını düşünmelerine karşın öğrencilerden farklı olarak, gezi-gözlem konularının saptanarak öğrencilerin bilgilendirildiğini, gezi öncesi, gezi ile ilgili gerekli ön bilgilerin verildiğini, ziyaret esnasında öğrencilere ne yapmaları gerektiğine ilişkin bilgiler verildiğini düşünmektedirler. Çünkü başarılı ve verimli geçecek bir gezi etkinliğinin öğrencinin öğrendiklerim pekiştirmesinde, genel başarılarını artırmakta, takım çalışması sebebiyleIV sorumluluk ve işbirliği duygularının gelişmesinde çok önemli etkisi olduğu görüşündeler. Ayrıca, çoğunlukla bu gezilerde öğrencilere rehberlik ettikleri, genelde sistemli not tutturdukları, gerekli gezi-gözlem materyalleri kullandırdıkları, gezi sonrası bir değerlendirme yaparak sonuçları raporlaştırdıkları görüşünü paylaşmaktadırlar.