Endometrioid tip endometrial karsinomlarda mmp9 ve fascın-1 ekspresyonunun prognostik faktörlerle ilişkisi

Endometrial karsinom kadınlarda dünyada 5. ve Türkiye'de en sık görülen 4. sıradaki kanser olup gelişmiş ülkelerde kadınlarda jinekolojik traktın en sık kanseridir. Endometrial karsinom, endokrin özellikler, morfolojik özellikler ve klinik seyre göre iki alt tipe ayrılarak incelenir; östrojen bağımlı Tip 1 (prototipi endometrioid tip) ve östrojenden bağımsız gelişen Tip 2 (prototipi seröz tip). Endometrioid tipte histolojiye sahip olanlar endometrial karsinomların %80'ini oluşturur. Endometrioid tip tanı anında genellikle evre I, kür şansı yüksek, iyi-orta derece diferansiye kanserlerden oluşur. Genellikle prognozları iyi olmasına rağmen bazı subgruplar için prognoz kötü seyredebilir. Endometrial karsinogenez konusunda moleküler çalışmalar devam etmektedir. Kanserin invaziv potansiyeli ve prognozu hakkında edinilecek bilgi, klinik davranış ve tedaviyi yönlendirmek açısından oldukça önemlidir. Kanserin invazyon mekanizmasında invaziv yüzeyde, çok sayıda mediatörün düzenlediği epitelyal ve stromal etkileşimlerle Epitelyal-Mezenkimal Transizyon(EMT) gündeme gelmiştir. Bu mekanizma kanserin invaziv yüzeyindeki invazyon yapabilme kapasitesi kazanan epitelyal kanser hücrelerinin mezenkimal özellikler kazanmasına dayanmaktadır. Matriks metalloproteinazlar (MMP)ve Fascin-1'in EMT sürecinde rol oynadığı ve tümör invazyonundaki önemini vurgulayan çok sayıda çalışma mevcuttur. Bu çalışmada amacımız, endometrioid tip endometrial karsinomda, karsinogenezin invazyon basamaklarında etkili olduğu düşünülen ve prognozunu etkileyen Fascin-1 ve MMP9 antikorların ekspresyonlarını prognostik parametrelerle ilişkisini araştırmaktır. Çalışmamıza 2011-2017 yılları arasında Endometrioid tip Endometrial karsinom tanısı almış 100 olgu dâhil edilmiştir. Çalışmada tümör çaplarını 2 cm cut off değerine göre gruplandırdığımızda tümör çapı ve lenfovasküler invazyon ile anlamlı ilişki bulunmuştur. Öte taraftan tümör çaplarının ortalamasını prognostik faktörlerle karşılaştırdığımızda FIGO evresi, miyometrial invazyon varlığı, servikal invazyon varlığı, adneksiyal tutulum, lenf nodu metastaz varlığı ile tümör çapı arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. 100 olgu içinde Fascin-1 ile boyanma yoğunluğu skoru 5 ve 5'in altında 81, 5'in üstünde 19 olgu mevcuttur. MMP9 ile boyanma yoğunluğu skoru 5 ve 5'in altında 39, 5'in üzerinde 61 olgu mevcuttur. Fascin-1 ve MMP9 ekspresyonları ile histopatolojik ve klinik prognostik parametrelerle istatistiksel anlamlı ilişki saptanmadı.