Endometrioma varlığında düşük over rezervinin pten-AKT-FOXO3 gen ekspresyonu ile olan ilişkisi

Giriş ve Amaç: Endometriozis, patogenezi tam olarak aydınlatılamamış reprodüktif dönemdeki kadınların %5-15'ini etkileyen kronik bir hastalıktır. Endometriozis gelişiminde PTEN geninde meydana gelen mutasyonların ve gen ekspresyonundaki azalmanın etkisi olabileceği düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı endometriozis ve endometrioma etyolojisinde PTEN, AKT ve FOXO3 sinyal yolağında bulunan gen ekspresyonlarının rolü ve düşük over rezervinde bu gen ekspresyonlarının etkisinin incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Bu prospektif araştırma Mayıs 2019/Nisan 2020 tarihlerinde, Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı, Üreme Endokrinolojisi ve İnfertilite Bilim Dalı ve Histoloji ve Embriyoloji Anabilim Dalı ile birlikte yürütüldü. Çalışmaya, ovaryan patoloji ön tanısı ile polikliniğe başvuran 18-40 yaş aralığında, endometrioma ve diğer benign over kistleri saptanarak cerrahi uygulanılan, endometrioma tanılı 20 hasta (Endo Grup), diğer kist grubuna dahil edilen 20 hasta (Non-Endo Grup) olmak üzere 40 hasta dahil edildi. Cerrahi sırasında kist duvarlarından toplanan doku örneklerinde PTEN, AKT ve FOXO3 gen ekspresyonları real-time PCR analizi ile değerlendirildi. Her iki grubun gen ekspresyonları karşılaştırıldı. Bulgular: Endo grup ve Non-Endo grup arasında yaş açısından anlamlı fark saptanmadı. (Sırasıyla, 31.1 (5,8) – 31.2 (6,0) p=0,937) Endo grubunun AFC ortalaması Non-Endo grubunun ortalamasından düşüktü ve bu fark istatistiksel olarak anlamlıydı. (p=0,028) PTEN ekspresyon seviyeleri arasında Endo grubunda istatiksel olarak anlamlı olmasa da 1,64 katlık düşüş söz konu idi. AKT ekspresyon seviyesinde Endo grubunda 5,99 kat artış mevcuttu bu artış istatiksel olarak anlamlı idi. (p=0,046) DOR saptanan hastaların oranları, Endo ve Non-Endo grup için sırasıyla %50 ve %40'tı. DOR olanların PTEN ekspresyonu, NOR olanlardan 4,92 kat azdı bu fark istatiksel olarak anlamlı saptandı. (p=0,004) Serum AMH ile PTEN ekspresyonu arasında pozitif yönlü anlamlı korelasyon saptandı. (p=0,002) iii Sonuç: Çalışmamızda Endo grubunda AKT ekspresyonu daha yüksek saptanmıştır. Aynı zamanda DOR olanlarda PTEN ekspresyonu daha düşük saptanmıştır. Endometriozis etyolojisinde ve endometriomaya bağlı düşük over rezervinde PTEN, AKT ve FOXO3 sinyal yolağındaki değişimlerin etkisi olabileceğini düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: PTEN, AKT, FOXO3, AMH, Endometrioma, Endometriozis, Düşük Over Rezervi