Enerji alanında mali düzenlemelerin rolü

Yaşam için vazgeçilmez nitelikte olan ve ikamesi bulunmayan enerji, ülkeler açısından büyük önem arz etmekte ve politikaların ağırlıklı gündem maddesini oluşturmaktadır. Modern enerji politikalarında; enerjinin güvenliği, verimliliği, çeşitliliği ve çevre dostu olması ön planda tutulmaktadır. Bu çalışma kapsamında OECD ülkeleri, AB üyesi ülkeler ve Türkiye'de enerji alanında hangi mali düzenlemelerin mevcut olduğu ve bu mali düzenlemelerin enerji alanına etkisi ele alınacaktır. Enerjinin son kullanıcı fiyatları; vergiler, CO2 emisyonu fiyatlandırmaları ve sübvansiyonlar hesaba katılmak suretiyle belirlenmektedir. AB'de kullanılan mali araçlar ise enerji vergilendirmesi, AB emisyon ticareti sistemi ve yenilenebilir enerjiyi teşvik mekanizmaları olarak sıralanabilir. Türkiye'de enerji alanına etkisi bulunan hukuki düzenlemeleri; enerji vergilendirmesi, vergi harcamaları ve destek mekanizmaları başlıkları altında incelemek mümkündür. Türk Vergi Sistemi'nde çevresel vergi kapsamında ele alınabilecek vergiler; KDV, ÖTV ve Motorlu Taşıtlar Vergisi'dir. Enerji alanındaki vergi muafiyetlerini, istisnalarını, indirimlerini ve benzeri uygulamaları kapsamı altına alan vergi harcamaları ve destek mekanizmaları, hem üreticilere hem de tüketicilere sağlanabilmektedirler. Netice itibariyle, enerji politikalarının hayata geçirilmesi, başta ulaşım, endüstri, konut olmak üzere pek çok sektör ve bireyin kararları ile şekillenmektedir. Bahsi geçen aktörlerin üretimden dağıtıma, tüketimden tasarrufa, alacağı rasyonel kararları etkileyen en önemli araçlardan biri ise kuşkusuz mali araçlardır. Amaca uygun oluşturulmuş vergi politikaları, sübvansiyonlar ve diğer teşvik mekanizmaları, aktörlerin tercihlerine yön verilmesinde ve bu suretle enerji politikalarının başarıyla hayata geçirilmesinde önemli yere sahip olacaklardır.