Erişkin hastalarda multifazik abdominopelvik bt protokollerinde kurumsal klinik endikasyon bazlı tanısal referans düzeyleri ve boyuta spesifik doz tahminleri

Amaç: Bu retrospektif çalışmada multifazik abdominopelvik BT'lerin, klinik endikasyon bazlı tanısal referans düzeylerini (DRLci) ve Boyuta Spesifik Doz Tahminleri'ni (SSDE) tespit etmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: İzzet Baysal Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde Ocak 2018-Aralık 2021 tarihleri arasında çekilen multifazik karaciğer, renal, pankreas ve mezenter iskemi protokollü BT tetkikleri incelendi. CTDIvol ve DLP değerleri kaydedildi, SSDE ve ED (etkin doz) değerleri hesaplandı. SSDE hesaplaması suya eşdeğer çap (Dw) ile yapılmış olup bunun için AutoWED programı kullanıldı. Bulgular: Toplam hasta sayısı 514 olup 46 hasta çalışma dışı bırakıldı. Hastaların boyu ve kilosu bilinmediğinden, CTDIvol ve DLP değerleri minimum ve maksimum %5 aralığında olan 42 hasta DRL hesaplanmasına dahil edilmedi. DRL'ler 426 hasta (183 kadın, 243 erkek; 111 karaciğer, 120 renal, 85 pankreas, 110 mezenterik) üzerinden hesaplandı. DRL için 75. persentil değerleri verildi. Klinik endikasyonlar hepatosellüler karsinom, renal hücreli karsinom, pankreas adenokarsinomu ve mezenter iskemi idi. CTDIvol, DLP, SSDE ve ED DRL'leri sırasıyla karaciğer BT için 11,17 mGy, 1074,31 mGy.cm, 13 mGy ve 16,43 mSv; renal BT için 10,07 mGy, 1163,16 mGy.cm, 12,07 mGy ve 17,79 mSv; pankreas BT için 10,1 mGy, 701,26 mGy.cm, 12,04 mGy ve 10,72 mSv; mezenterik BT için 11,45 mGy, 1230,05 mGy.cm, 15,13 mGy ve 17,09 mSv olarak bulduk. Sonuç: Bu çalışma, multifazik abdominopelvik BT protokollerinde DRLci ve SSDE'yi değerlendiren ulusal ve uluslararası düzeyde ilk çalışmadır. Multifazik BT'ler için standard protokoller kullanılmamakta, bu durum farklı cihazlar, kurumlar ve ülkeler arasında DRL'lerde büyük farklılıklara neden olmaktadır. Protokol standardizasyonunun sağlanması, sağlanamadığı durumlarda kullanıcıların kendi kurumlarında belli aralıklarla DRL değerlendirmesi yapmaları rutin klinik uygulamalarda dozlarda öngörülemeyen sapmaları farketmek ve bunları düzeltecek önlemler almak açısından önerilmektedir. Medikal iyonlaştırıcı radyasyon maruziyetinde en çok payı olan multifazik abdominopelvik BT incelemelerinin kullanım sıklığı dikkate alındığında ulusal ve uluslarası düzeyde daha geniş kapsamlı DRL çalışmalarına ihtiyaç vardır.