Constantinople in the Early Fifth Century: Notitia Urbis Constantinopolitanae, daily life and an archaeological perspective

Bizans İmparatorluğu için beşinci yüzyıl "Dönüşüm Çağı" olarak da anılır. Bunun nedeni, beşinci yüzyılın politik, ekonomik ve sosyal değişikliklere şahit olmasıdır. Tam da o zamanda, yaklaşık 420'lerde, o zamanki Konstantinopolis'i on dört bölgeye (region) bölen ve her bir bölgedeki yapıların envanter listesini sunan anonim eser Notitia Urbis Constantinopolitanae yazılmıştır. Bu anonim eser hem beşinci yüzyıl Konstantinopolis'ini on dört bölgeye ayırır hem de her bölgedeki önemli, önemsiz yapı ve alanların listesini sunar. Bu yüksek lisans tezi Notitia Urbis Constantinopolitanae'deki yapıların sayı ve işlevlerini analiz ederek her bölgenin gündelik hayatını ve kentsel karakterini incelemektedir. Bu çalışma, beşinci yüzyılda şehir batı yönüne doğru büyüse de şehir ve yönetim merkezinin şehrin doğusunda kaldığını gösterir. Aynı zamanda, bazı bölgelerde gündelik hayatı ticari aktivitelerin şekillendirdiğini, kuzeydeki bölgelerinse meskun bir karaktere sahip olduğunu önermektedir. 1920 ve 1980 yılları arasında İstanbul'da beşinci yüzyıl Bizans yapılarına ilişkin hatırı sayılır sayıda kısa süreli kurtarma kazıları gerçekleşmiştir. Bu kazı ve ortaya çıkarttığı yapılar ile ilgili neşriyat maalesef oldukça azdır. Bu çalışmada, beşinci yüzyıl Konstantinopolis'i ve Notitia Urbis Constantinopolitanae'nin daha iyi anlaşılmasına katkıda bulunmak için altı adet yapı ele alınmıştır. Bu yapılar bahsi geçen kazılarda ortaya çıkarılmış veya çalışılmış olup Bizans neşriyatlarında nadiren bahsedilen ve Notitia Urbis Constantinopolitanae'de bulunmayan yapılardır. Bu araştırmanın sonucu Notitia Urbis Constantinopolitanae'nin Paganizm ve Musevilik ile ilgili yapılara yer vermediğini göstermektedir. Ek olarak, bu yapılara ilişkin daha iyi bir kronoloji sunmak da çalışmanın amaçlarından birisidir.