Eskiçağ'da Amasya

Çalışma sahamız olan Amasya, yüksek sıra dağların arasında, antik Iris Nehri'nin kıvrımlar oluşturarak aktığı vadinin tam ortası ile bu nehrin kıyısında kurulmuştur. Söz konusu nehrin derin vadiler içerisinde akarak meydana getirdiği geçitler, Amasya'da binlerce yıl sürecek ticaret kervanlarının güzergâhlarını da belirlemiştir. Amasya'nın coğrafik özellikleri bir taraftan önemli bir konuma sahip olmasına diğer taraftan da Karadeniz'le İç ve Doğu Anadolu Bölgeleri arasındaki bağlantıyı sağlamasına olanak vermiştir. Bu nedenle Antik Çağ'lardan itibaren birçok yerleşim yeri burada kurulmuştur ve Iris Nehri de buradaki uygarlıkların hayatlarını devam ettirmelerinde büyük bir öneme sahip olmuştur. Araştırma konumuz, Amasya şehrinin Prehistorik Çağlardan Bizans Dönemini de kapsayacak şekilde oluşturulmuştur. Söz konusu çalışmamızda arkeolojik kazılarla yüzey araştırmaları sonucunda elde edilen verilerin yanında yazılı kaynaklardan faydalanılmıştır. Amasya'da şimdiye kadar tespit edilen en erken iskân izlerine rastlanıldığı dönem Kalkolitik Çağ'dır. Amasya'da M.Ö. 2 bin yılından itibaren sırasıyla Hattiler, Hititler, Frigler, İskitler, Kimmerler, Medler, Persler, Pontos Krallığı, Roma ve Bizans Devleti egemenlik kurmuş olup şehir, önemini günümüze kadar korumayı başarmıştır. Bu çalışmamızın amacı, Amasya ve çevresinde yapılacak çalışmalar ile ileride yapılacak olan çalışmalara katkıda bulunulmak istenilmiştir. Anahtar Kelimeler: Amasya, Iris Nehri, Höyük, Prehistorik Çağ, Pontos, Roma