Evre 4 ve evre 5 kronik böbrek hastalığı olan ve diyalize girmeyen hastalardaki biyoimpedans analiz yöntemi ile belirlenen volüm durumu ile obstrüktif uyku-apne sendromu arasındaki ilişki

Giriş ve amaç: Obstrüktif uyku apne sendromu (OUAS) tekrarlayan üst solunum yolu kollapsı ile karakterize bir hastalıktır. Yapılan çalışmalar kronik böbrek hastalığının evresi ile paralel olarak OUAS prevalansında artış olduğunu göstermektedir. Bu iki hastalık arasındaki patofizyolojik ilişki net olarak açıklanamasa da son yıllarda yapılan çalışmalarla 'rostral sıvı yerdeğişimi' teorisi güncel açıklama olarak yerini almıştır. Bu teoriye göre gündüz bacaklarda biriken sıvının gece supin pozisyonda boyun bölgesine hareketi sonrası üst solunum yolu kollapsına ve obstrüktif uyku apne sendromunu tetiklediği düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı, diyalize girmeyen evre 4 ve evre 5 kronik böbrek hastalığında OUAS sıklığına bakmak, volüm yükü ile OUAS arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir.Materyal-metod: Bu çalışmaya Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Kliniği'nde renal replasman tedavisi almayan evre 4 ve evre 5 kronik böbrek hastalığı tanısı ile takip edilen hastalardan seçim yapılmıştır. Hastaların volüm parametrelerine multifrekans biyoimpedans analiz yöntemi (BİA) ile bakılmıştır. Sıvı yükü için overhidrasyon (OH) / ekstraselüler sıvı (ECW)% oranı belirleyici parametre olarak alındı ve OH / ECW > %7 volüm fazlalığı olarak kabul edildi. Obezite (VKI > 30), kalp yetmezliği (EF ≤ %50), hipotiroidizm, acromegali, hemodinamik instabilitesi olanlar, gebelik, pacemaker kullanımı, ampute ekstremite varlığı, diüretik kullanımı olanlar ve diyaliz tedavisi alan hastalar çalışmaya dahil edilmedi. Gündüz aşırı uyku hali, tanıklı apnesi ve horlaması olanlar tasnif edildi. Bu kriterleri karşılayan 50 hastaya polisomnografi yapıldı. Çalışmanın istatistiksel değerlendirmesi SPSS 18.0 bilgisayar programı kullanılarak yapıldı. P<0.05 istatistiksel olarak anlamlı referans değer kabul edildi.Bulgular: Hastalarımızın cinsiyet dağılımı % 50 (erkek; 25 ve kadın;25) olarak saptandı. Tüm hastalar içerisinde OUAS sıklığı % 52 olarak bulundu. Cinsiyet dağılımına bakılınca OUAS'lı tüm hastaların % 65.4'ünün erkek olduğu tespit edildi (p = 0.046). OUAS olan hastalar arasında volüm yükü (OH / ECW >%7) olanların sıklığı %73.1 (19/26), volüm yükü olmayanların (OH / ECW <%7) sıklığı %26.9 (7/26) olarak saptandı (p < 0.001). OUAS olan hastalarda sistolik ve diyastolik kan basıncı OUAS olmayanlara göre daha yüksek bulundu (SKB; 141.54 + 10.24 vs 130.58 + 11.78, mmHg; p = 0.001, DKB: 87.85 + 7.06 vs 81.50 + 7.80, mmHg; p = 0.004). Ek olarak AHI şiddeti ile kan basıncı arasında pozitif korelasyon saptadık (p < 0.001). Volüm yükü olanlarda AHI şiddeti (15.06 + 9.92 vs 2.91 + 3.11; p < 0.001) ve REM'e giriş süresi (50.85 + 12.05 vs 25.63 + 10.14, dk; p < 0.001) istatistiksel olarak daha yüksek iken, uyku verimliliği (91.71 + 4.91 vs 94.91 + 2.27; p = 0.004) daha düşük bulundu. Yapılan multipl basamaklı regresyon analizinde AHI şiddeti ile yaş (p < 0.001), kadın cinsiyet (p = 0.007) ve OH / ECW oranı (p < 0.001) arasında istatistiksel açıdan anlamlı ilişki tespit edildi. Sonuç: KBH'lı hastalardaki OUAS sıklığı ve OUAS'ın erkek cinsiyet baskınlığı ve artmış yaş ile olan ilişkisi literatürle benzer bulunmuştur. OUAS olan hastalarda volüm yükü OUAS olmayanlara göre belirgin derecede yüksek bulundu. Ek olarak çalışmamızda volüm yükü ile uyku parametreleri arasında ilişki tespit ettik. OH / ECW oranı, artmış yaş ve kadın cinsiyet AHI şiddeti ile bağımsız olarak ilişkili bulundu. Özetle, kronik böbrek hastalığında ileri evrelerde OUAS sıklığındaki artışın temel olarak volüm yükü ile ilişkili olabileceğini düşünmekteyiz.