Farklı dozlarda zeolit ve azot uygulamalarının marulun (Lactuca sativa L. var. crispy) gelişimi ve topraktaki nitrat durumu üzerine etkileri

Zeolit, alkali toprak katyonları içeren, kristal yapıda, kolay ve bol bulunan alüminyum silikatıdır. Zeolit, kullanımı amonyağa olan yüksek seçiciliği ve amonyum değişim kapasitesi nedeniyle azotlu gübrenin yıkanmasını azaltmaktadır. Gübre olarak toprağa verilen NH4+'un suyla yıkanarak topraktan alınıp başka yerlere taşınması önlenerek toprakta kalması sağlanabilmektedir. Bu çalışmada Türkiye'de yaygın olarak bulunan zeolitin farklı dozlarda bitki kök bölgesine uygulanması ile marul bitkisine uygulanacak farklı azot miktarlarının toprakta hareketi üzerine ve bitki gelişimi üzerine etkileri incelenmiştir. Denemede zeolit uygulama miktarları kontrol (0 kg/da zeolit), 125 kg/da, 250 kg/da ve 500 kg/da olacak şekilde parsellere uygulanmıştır. Azot dozları N0: kontrol kg/da N, N1: 6 kg/da N, N2: 12 kg/da N, N3: 18 kg/da N şeklinde olup potasyum 8 kg/da K2O ve fosfor 8 kg/da P2O5 şeklinde uygulanacaktır. Çalışmada marul bitkisinin incelenen özelliklerinden marul baş verimi, pazarlanabilir verim, yaprak klofil miktarı azot dozları arttıkça artış göstermiştir. Azot uygulamalarında kontrol uygulamasında (N0) marul bitkisinin pazarlanabilir baş verimi ortalama olarak 780 gr/adet iken azot dozlarının artışı ile marul bitkisinin pazarlanabilir baş verimi sırasıyla 975, 1172 ve 1265 gr/adet olarak tespit edilmiştir. Toprağa uygulanan azot dozlarının artışı ile yapraklardaki nitrat miktarı artmıştır. Zeolit dozları arttıkça toprakta tespit edilen nitrat miktarı artmaktadır. Zeolit dozu arttıkça bitki kökünün tutabildiği azot miktarı artış göstermiştir.