Farklı konsantrasyonlardaki astaksantin'in kriyoprezervasyon sonrası insan sperm parametrelerine etkisi

Çalışmanın amacı, antioksidan etkisi olduğu bilinen astaksantinin (ASTA) sperm kriyoprezervasyonu sırasında oluşan hasara karşı koruyucu etkinliğini incelemektir. Bu deneysel çalışma, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Tıp Fakültesi'ne semen analizi sebebiyle başvuran 25-40 yaş arası erkek bireylerin atık semen örneklerinde gerçekleştirilmiştir. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) 2010 kriterlerine göre; 30 normospermik birey çalışmaya dahil edilmiştir. Kriyoprotektan madde olarak dimetil sülfoksit (DMSO) kullanılan semen örnekleri 4 eşit hacme bölünüp herbir gruba sırasıyla 0 μM, 50 μM, 100 μM ve 500 μM ASTA eklenmiştir. Tüm gruplar; sıvı azot (LN2/-196°C) tankında dondurularak saklanmıştır. 72 saat sonra sıvı azottan çıkarılan semen örnekleri, çözdürüldükten sonra DMSO ve ASTA uzaklaştırılmıştır. Kriyoprezervasyon öncesi - sonrası spermlerin motilite değerlendirmesi yapılmıştır. Ayrıca spermler, DNA kromatin yoğunlaşmasının tespiti için asidik anilin mavisiyle boyanmıştır. Kriyoprezervasyon sonrasında, kriyoprezervasyon öncesine oranla tüm gruplarda motilite bakımından genel bir düşüş gözlenmiştir. Kriyoprezervasyon sonrası gruplar kendi aralarında karşılaştırıldığında; en fazla motilite kaybına kontrol grubunda (0 ASTA μM) rastlanırken, en az motilite kaybı 100 μM ASTA grubunda olmuştur. Bununla birlikte; genel bir düşüş gözlenmesine rağmen ASTA, sperm motilitesini olumlu etkilemiştir. Kriyoprezervasyon sonrası gruplar sperm kromatin kondensasyonu bakımından incelendiğinde ise; kondanse sperm sayısı 100 μM ASTA grubunda diğer gruplara oranla yüksek çıkmıştır. Elde edilen sonuçlar ve istatistiksel veriler doğrultusunda; sperm kriyoprezervasyonu esnasında kriyoprotektan maddeye eklenen ASTA'nın, sperm motilitesini olumlu yönde etkilediği ve dekondanse sperm sayısını azalttığı görülmüştür. Böylelikle, ASTA'nın kriyoprezervasyon esnasında kriyoprotektanlara ek olarak kullanılabileceği düşünülmektedir. ASTA ile ilgili yeni araştırmaların yapılması, hücre kriyoprezervasyon protokollerinin geliştirilebilmesine ışık tutacaktır.