Fen bilimleri öğretmenlerinin eğitimde yapay zekâ kullanımı ile ilgili görüşleri

Bu tez çalışmasında fen bilimleri öğretmenlerinin eğitimde yapay zekâ kullanımı ile ilgili görüşlerinin açığa çıkarılması amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yönetimi desenlerinden biri olan olgu bilim (Fenomenoloji) deseni kullanılmıştır. Araştırma kapsamında, Diyarbakır il merkezinde bulunan 15 farklı resmi ortaokulda görev yapmakta olan 30 fen bilimleri öğretmeni ile odak grup görüşmesi yapılmıştır. Odak grup görüşmeleri yapılmadan önce 6 farklı fen bilgisi öğretmeni ile pilot odak görüşmeler yapılmıştır. Bu pilot görüşmeler sonucu elde edilen temalar esas alınarak araştırmacı tarafından yarı yapılandırılmış mülakat formu hazırlanmıştır. Odak grup görüşmelerinde bu mülakat formunda yer alan sorular öğretmenlere yöneltilmiştir. Yapılan araştırma sonucunda öğretmenlerin eğitimde yapay zekâ kullanımı ile ilgili görüşlerinin 5 başlık (tema) altında toplandığı açığa çıkarılmıştır. Bu temalar; "öğrenciler üzerine etki", "öğretmenler üzerine etki", "eğitim-öğretim süreci üzerine etki", "kaygı" ve "tavsiye/öneri" şeklindedir. "Öğrenciler üzerine etki", "öğretmenler üzerine etki" ve "eğitim-öğretim süreci üzerine etki" temalarının her biri için olumlu etki ve olumsuz etki isimli iki kategori tespit edilmiştir. "Kaygı" temasıyla ilgili olarak mesleki kaygı ve etik kaygı isimli iki kategori tespit edilirken, "tavsiye/öneri" temasıyla ilgili olarak sistemsel öneriler ve uygulama önerileri isimli iki kategori tespit edilmiştir. Öğretmenlerin görüşleri toplu olarak değerlendirildiğinde toplam ifade sayısının 581 olduğu görülmektedir. Bu ifadelerden 75 tanesi (%12,9) eğitimde yapay zekâ kullanımının öğrenciler üzerine etkileri ile ilgili iken, 128 tanesi (%22) eğitimde yapay zekâ kullanımının öğretmenler üzerine etkileriyle, 132 tanesi (22,7) yapay zekâ kullanımının eğitim-öğretim süreci üzerine etkileriyle, 83 tanesi (14,3) bir kaygı ile ve 163 (%28) tanesi de bir öneri ile alakalıdır. Bu durum öğretmenlerin eğitimde yapay zekâ kullanımı ile ilgili görüşlerinin sıklık bakımından sıralamasının şu şekilde olduğunu göstermektedir: "Öneri", "eğitim-öğretim süreci üzerine etki", "öğretmenler üzerine etki", "kaygı" ve "öğrenciler üzerine etki". Anahtar Kelimeler: Yapay Zekâ, Eğitim, Fen Eğitimi, Odak grup görüşmesi.