Finansal gelişme ve ekonomik performans ilişkisinin analizi

Kapitalist sistemin gelişmesinde paranın kullanılmasının ve finansal piyasaların gelişmesinin önemli bir rolü vardır. Ancak finansal piyasaların kırılgan bir yapıya sahip olması, kapitalist sistemin istikrarsızlığının nedenlerindendir. Bu sebeple bu çalışmada finansal gelişme ve ekonomik performans arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır. Ancak çalışmanın sadece OECD ülkeleri için analiz edilmesi, bu çalışmanın kısıtıdır. Çalışmanın amacı doğrultusunda 1980-2016 zaman aralığında OECD ülkeleri kapsamında 12 ayrı veri seti oluşturulmuştur. Finansal gelişme ve ekonomik performans arasındaki ilişkinin yönünü tespit etmek amacıyla vekil değişkenler belirlenmiştir. Finansal gelişmeyi temsilen kullanılan finansal gelişme endeksi IMF veri tabanından elde edilmiş, ekonomik performansı temsilen kullanılan Okun ve Hanke sefalet endeksleri yazar tarafından hesaplanmıştır. Okun sefalet endeksi, enflasyon ve işsizlik oranlarının toplanması ile elde edilmiştir. Hanke sefalet endeksi ise, Okun sefalet endeksine uzun dönem faiz oranının eklenmesi ve büyüme oranının çıkarılması ile oluşturulmuştur. Ekonomik sefaletin artması, ekonomik performansın azalması olarak yorumlanmıştır. Çalışmada finansal gelişme ve ekonomik performans arasındaki ilişki araştırılırken, literatürden farklı bir şekilde ekonomik performans göstergesi olarak sadece büyüme değişkeni kullanılmamıştır. Bununla birlikte, finansal gelişmişlik özel sektör kredileri ve sermaye kapitalizasyonu gibi temsili tek bir değişkenle ölçülmek yerine, finansal gelişme endeksi gibi kapsamlı bir değişken ile temsil edilmiştir. Bu sebeple çalışmanın, finansal gelişme ve ekonomik performansı ölçmeye yönelik literatüre hem teorik hem de ampirik olarak katkıda bulunacağı düşünülmektedir. Finansal gelişme ve ekonomik performans arasındaki ilişkiyi araştırmak için Westerlund panel eşbütünleşme analizi, dinamik sabit etkiler tahmincisi ve ortalama grup tahmincisi yöntemleri kullanılmıştır. Tüm panele ait uzun ve kısa dönem ilişkileri tespit edildikten sonra ise, her bir ülke için uzun ve kısa dönem ilişkilerinin yönünü gösteren birimler için ortalama grup tahmincisi analizi gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, çalışmanın ikinci bölümünde 2006-2016 zaman aralığında finansal gelişme ve ekonomik performans arasındaki ilişki, betimsel istatistiklere göre her bir ülke için değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonucunda hem dönemlere hem de ülkelere göre finansal gelişme ve ekonomik performans ilişkisinin farklılaştığı tespit edilmiştir. Bu durum kapitalist sistemdeki ülkelerin içsel ve dışsal dinamiklerden dolayı, farklı konjonktürlerde yer almalarından kaynaklanmaktadır. Ancak elde edilen sonuçlar, genellikle finansal gelişmenin ekonomik performans üzerinde anlamlı bir etkisi varken, ekonomik performansın finansal gelişme üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığını göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Finansal Gelişme, Ekonomik Performans, Westerlund Panel Eşbütünleşme Analizi.