Flakon şeklindeki toz ilaçların kuru toz hacimlerinin belirlenmesi ve hemşire ve hekimlerin konuya yönelik farkındalıklarının incelenmesi

ÖZET FLAKON ŞEKLİNDEKİ TOZ İLAÇLARIN KURU TOZ HACİMLERİNİN BELİRLENMESİ VE HEMŞİRE VE HEKİMLERİN KONUYA YÖNELİK FARKINDALIKLARININ İNCELENMESİ Amaç: Çalışmada, flakon şeklinde sıklıkla kullanılan toz ilaçların kuru toz hacmini belirleyerek klinik hemşirelere veri sağlamak, pediatri hemşire ve hekimlerinin konuya ilişkin farkındalıklarını ortaya koymak amaçlanmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı tipteki çalışmanın örneklemini Mayıs- Temmuz 2017 tarihleri arasında, bir üniversite hastanesinin pediatri birimlerinde çalışan ve araştırmaya katılmaya gönüllü olan 136 hemşire ve 47 hekim oluşturdu. Veriler araştırmacı tarafından literatür doğrultusunda hazırlanan, hekim ve hemşirelerin kuru toz hacmine yönelik farkındalık ve uygulamalarına ilişkin soruları içeren anket formu ile toplandı. Sık kullanılan ilaçların kuru toz hacim farkları araştırmacı ve bir gözlemci tarafından belirlendi. Veriler yüzdelik ve ki kare testleri ile değerlendirildi. Bulgular: Araştırmaya katılan hemşirelerin % 72.8'i ilaç hazırlamadan önce bazen prospektüs okuduğunu ifade etmiştir. Hemşirelerin %85.3'ü ilaç hazırlarken kuru toz hacmine bağlı ilaç miktarındaki artışı fark ettikleri, ancak sadece %30.2'sinin her zaman kuru toz hacim farkına dikkat ederek ilaç hazırladığı saptanmıştır. Tüm ilaçlarda kuru toz hacim farkına yönelik doğru cevap oranının %18.4'ü çocuk cerrahisi kliniğinde çalışan hemşirelere ait iken, diğer birimlerde doğru cevap oranı oldukça düşüktür. Hekimlerin büyük bir çoğunluğu ise kuru toz hacimle ilgili bilgi almadığını (%97.9) ve istemlerinde bu duruma dikkat etmediklerini (%95.7) belirtmişlerdir. Araştırma kapsamında değerlendirilen 20 ilacın 16'sında kuru toz hacim farkı olduğu saptanmıştır. Sonuç: Çalışma sonucunda kuru toz hacmini dikkate alarak ilaç hazırlama oranı oldukça düşüktür. Dolayısıyla birçok çocuk hasta eksik doz ilaç alarak tedavi edilmektedir. Bu yüzden öncelikle hemşirelerin konuya ilişkin farkındalıklarını arttırmak için oluşturulan kuru toz hacim farkı tablosunun ilgili kliniklere asılması önerilmiştir. Anahtar Kelimeler: Kuru toz hacim farkı, pediatri, hemşire, ilaç hataları