Flourit cevherinden değerli elementlerin kazanılması
Bu tez size mi ait?
Bu kayıt toplu arşivden geldi. Sizinse profilinize bağlayın.
Özet (TR)
ÖZET Elazığ-Keban-Karamağaradere Bölgesinden temin edilen flourit cevherinde bulunan değerli elementlerin endüstriyel ölçekte kazanımlarını mümkün kılacak bir hidrometalurjik yöntem geliştirmek amacı ile yapılmıştır. Temin edilen cevher önce -100 mesh'e kadar öğütüldü. Örneğin analizi sonucu Mo, Cu, Pb, Zn ve F sırası ile ortalama %1.08, %0.05, %1.20, %1.12 ve %12 oluğu saptanmıştır. Orijinal ve işlem görmüş örnekler ortamın pH'sma, pülp yoğunluğuna, canlandırıcı ve bastına etkisine bağlı olarak flotasyonla yüzdürülmüştür. Flotasyon yöntemi sülfurlenmemiş numuneye uygulanmış, elde edilen sonuçlar istenilen düzeyde olmadığı için sülfürleme işleminden yaralanılmıştır. Flotasyon yöntemi ile öncelikle optimum sülfürleme ve pH koşullarının belirlenmesi için bir dizi deney yapılmıştır. Bu deneyler sonucunda verimin ve konsantre yüzdelerinin en yüksek olduğu nokta tespit edilmiştir. Bu optimum noktada Mo, Pb, Cu ve Zn'un flotasyon verimlerinin sırası ile %100, %95.5, %95 ve %95.8 olduğu tespit edilmiştir. Bu optimum noktada flouritin %12'si konsantreye geçmiştir. Yapılan flotasyonda konsantre fazda toplanan bakır, çinko verimini artırmak ve bastırılması gereken flourit yüzdesini yükseltmek için canlandırıcı (CUSO4), bastına (NaaSiC^) etkisi incelenmiştir. Saptanılmış optimum canlandıncı ve bastına eşliğinde diğer koşullar değiştirilmeden yapılan flotasyon sonucunda Mo, Pb, Cu ve Zn'un sırası ile %97.3, %93, %98 ve %95.2'sinin konsantre fazda toplandığı, flouritin de %94 kadannın bastmldığı tespit edilmiştir. Belirlenen optimum noktada numunenin tümü flotasyona tabi tutulmuş, elde edilen konsantrenin selektif flotasyonu yapılmıştır. Selektif flotasyonun amacı kurşun ve çinkoyu bastırmak, molibden ve bakın yüzdürmektir. Bunun için yapılan deneyler sonucunda Mo, Cu, Pb ve Zn'un sırası ile %98, %94, %12.6 ve %22.5 kadannın yüzdüğü analizler sonucunda tespit edilmiştir. Selektif flotasyon sonucu elde edilen konsantreden molibden, bakır ve çinkonun çözelti ortamına alınabilmesi, kurşunun artıkta kalması için çeşitli parametreler araştınlmıştır. Örnek önce çeşitli sıcaklık ve sürelerde kavurma işlemine tabi tutuldu. Daha sonra kavrulmuş örnekler otoklav ortamında 225 °C'de çeşitli oranlarda 15 M H2SO4 ile reaksiyona sokuldu. Yapılan deneyler sonucunda konsantrenin 650 °C'de 5 saat süreyle kavrulmasının uygun olduğu sonucuna vanlmıştır. Kavrulan örnek 15 M H2SO4 50 g/ 17.5 ml H2SO4 karışımının 225 °C'de otoklav ortamında işleme sokulmasıyla istenilen sonuçlar eldeedilmiştir. Daha sonra elde edilen örneğin su ile muamelesiyle örnekte buluna molibden, bakır ve çinkonun sırası ile %97.7, %99 ve %100'ünün çözelti ortamına geçtiği, kurşunun da kurşun sülfat şeklinde katı fazda kaldığı tespit edilmiştir. Bu koşulların optimum koşullar olduğu sonucuna varılmıştır. Daha sonra çözelti ortamında bulunan molibdenin ayrılması için ekstraksiyon işleminden yararlanıldı. Molibdenin iki katlı ekstraksiyonla tamamına yakım organik faza geçtiği analizler sonucunda tespit edilmiştir. Organik fazdan molibdenin ayrılması (NH^S çözeltisi (pH=9.2) ile yapılmıştır. Çözeltide kalan molibden (NHL^S Çözeltisi ile M0S3 şeklinde çöktürülmüştür. Organik fazdan molibden ayrıldıktan sonra organik faz 0,1 M CUSO4 çözeltisi ile, arkasından da 0,1 M H2SO4 çözeltisi ile yıkanarak tekrar ekstraksiyonda kullanılmıştır. Organik fazın tekrar kullanılması ile ektraksiyon veriminde önemsenecek bir değişikliğin olmadığı sonucuna varılmıştır. Kolektif flotasyonla bastırılarak artıkta bırakılan flouritin yapılan analizinde %14.4 F ve % 29.6 CaF2 içerdiği tespit edilmiştir. Bu örneğin ikinci defa flotasyonu yapılarak konsantre hale getirilmesi gerçekleştirilmiştir. Bu aşamada bir optimum nokta elde etmek için kollektör, pH, canlandırıcı ve bastına parametreleri üzerinde çalışılmıştır. Yapılan deneyler sonucunda pH=7.5 olduğu noktada yüksek tenörlü konsantrelerin elde edildiği görülmüştür. Na2SiÛ3 ve Na Oleat kullanılarak pH=7.5'te elde edilen konsantreler tekrar bastıncı (NaaSiOa) kullanılarak flotasyonu yapılmış ve istenilen değerlere ulaşılmıştır.
Yazar
Abuzer Akgün
Bu Yayına Nasıl Atıf Yapılır
Abuzer Akgün (Doktora Tezi). Flourit cevherinden değerli elementlerin kazanılması, 2002, Dicle University.
Lisans
Tüm Hakları Saklıdır
Bu eser belirtilen lisans koşulları altında paylaşılmaktadır.
Dicle University tezlerinden daha fazlası
- İZZ B. Abdisselâm'ın hadis anlayışı(2021)
- İnsan immünoglobulin G'nin glikasyonu ve antijen bağlanması üzerindeki etkisi(2023)
- Biyolojik kökenli insektisitlerin ergin öncesi dönemlerdeki yumurta parazitoiti trichogramma evanescens westwood (Hymenoptera: trichogrammatidae)'in bazı biyolojik özellikleri ve işlevsel tepkisi üzerine etkileri(2023)
- Çocuklarda karaciğer kist hidatiklerin retrospektif analizi(2023)
- Adıyaman, Diyarbakır ve Mardin illerinde sert çekirdekli meyve ağaçlarındaki bakteriyel hastalık etmenlerinin tespiti(2023)
- Diyarbakır ili tarla koşullarında üretimi yapılan farklı domates çeşitlerinde Tuta absoluta (meyrick) (Lepıdoptera:gelecehııdae)'nın popülasyon değişimi zarar oranı predatör ve parazitoitlerinin belirlenmesi(2024)
