Franz Kafka'nın ve Yusuf Atılgan'ın romanlarının varoluşçuluk temelinde karşılaştırılması

Bu çalışmanın amacı, Alman edebiyatından Çek asıllı yazar Franz Kafka'nın ?Değişim? ve ?Dava? adlı eserleri ile Türk edebiyatından Yusuf Atılgan'ın ?Aylak Adam? ve ?Anayurt Oteli? adlı eserlerindeki varoluşçu unsurları incelemek, her iki yazarın yaşamları ve edebi şahsiyetleri de dikkate alınarak karşılaştırmalı bir değerlendirme yapmaktır.Varoluşçuluk; yalnızlık, yabancılaşma, bunaltı, saçma, umut/umutsuzluk gibi insanın varolma sorununa ilişkin temaları barındıran bir düşünüş tarzıdır. Bu düşünüşün sistemli bir yapısı olmasa da; öncülerinin düşünceleri ele alındığında bazı ortak ilkelerin bulunduğu söylenebilir. Bireysel ahlak, özgür seçim, iç daralması, otantik varoluş hali gibi ortak kavramların bireyin öznelliğine vurgu yaptığı görülmektedir.20. yüzyılın sıradışı yazarlarından biri olan Franz Kafka, varoluşçu temaları genellikle modernliğin sunumu dâhilinde işlemiştir. Onun kendine has anlatım ve işleyiş tarzı ?Kafkaesk? olarak adlandırılmıştır. Kafka, bu yapı içinde bireyin varoluş sorunlarını bürokrasi ve hiyerarşi gibi olgularla bütünleştirmiştir.Türk Edebiyatının 1950 kuşağı içinde önemli bir yeri olan Yusuf Atılgan'ın romanlarında da varoluşçu felsefenin izleri görülmektedir. Dış dünyanın gerçekliğini, bireyin psikolojik boyutunun dehlizlerinde ironiyle buluşturan Atılgan; varoluşçu temaları ele alması yönünden Kafka ile benzerlik göstermektedir.Alman edebiyatından çek asıllı Franz Kafka ile Türk edebiyatından Yusuf Atılgan'ın incelenen romanlarındaki ortak yönler; Yusuf Atılgan'ın Kafka'dan etkilenmiş olabileceğini gösterdiği gibi, iki ayrı yaşantının ve farklı iki kültürün iki yazarının insanın varolma/varoluş sorunlarını ele alış biçimindeki ortaklıklara da işaret etmektedir. Modernist edebiyatın iki ayrı yazarı olan Kafka'nın ve Yusuf Atılgan'ın varoluşçuluk akımından izler taşıyan eserlerindeki benzerlikler ve farklılıklar hem bireyin hem de bir sanat kolu olarak edebiyatın yerel ve evrensel yanlarını ortaya koymaktadır.