Fren sürtünme kompozitlerinde bakır yerine Fe-Al alaşımı kullanımının tribolojik özelliklere etkisi

Fren sürtünme kompoziti olarak kullanılan bakır materyalinin zararlı etkilerinden ötürü, araştırmalar yeni malzemelerin çalışılması gerektiğini göstermektedir. Bu hususta fren balatalarında kullanılan kompozit malzemeler özellikleri bakımından tek tek incelenmiş ve bir balatanın sürtünme karakteristiğine etkileri araştırılmıştır. Yapılan literatür çalışmaları sonucunda verimli olabileceği düşünülen oranlarda malzemeler belirlenmiş ve ön testler yapılarak balata kompozit malzemeleri seçime dahil edilerek oluşturulmuştur. Bakır yerini alabilecek malzeme olarak Fe-Al alaşımı ısıl iletkenliğinin iyi olması, termal stabilite görevini bakır yerine üstlenebilecek potansiyelde olması ve sürtünme karakteristiğinin balatada optimum seviyede seyretmesi sebepleri ile seçilmiş olup %4 ve %12 oranlarında iki adet numune elde edilerek, aynı oranlardaki bakırlı numuneler ile kıyaslanmıştır. Balatada hem bakır hem de Fe-Al alaşımının yer almadığı bir adet baz numune üretilerek bu numuneye göre balata verimleri referans edilmiştir. Toplamda 5 adet balata numunesi üretilerek testlere tabi tutulan bu tez çalışmasında elde edilen sonuçlara göre, bakır numunesi %4 oranında verimli iken %12 oranında sürtünme katsayısında düşüş göstermiştir. Bakırın yerini alması istenen Fe-Al alaşımı, bakır numunelerine göre daha verimli sonuçlar vererek çalışmanın olumlu seyrini sağlamıştır. En iyi sürtünme katsayısının olduğu balata numunesi %4 oranda Fe-Al içeren çalışma olup, yüksek sıcaklıklarda ısıl iletkenliği sağlayarak ve balatanın sıcaklığını optimum seviyede tutarak frenlemenin verimli olmasına katkıda bulunmuştur.