Galen'in mantık anlayışı ve mantık-tıp ilişkisi

Bu çalışmada, Galen'in mantık anlayışı ve mantık ile tıp sanatı arasında kurmuş olduğu ilişki incelenmektedir. Galen, mantık ilmini ele alırken kendisinden önceki mantık geleneklerinden faydalanmış ve onları objektif bir tavırla değerlendirmiştir. Aynı şekilde tıp sanatında da kendisinden önceki tıp ekollerini eleştirel bir tavırla ele almıştır. Bu değerlendirmeler ve incelemeler sonucunda tıp sanatının ancak mantıkî temeller üzerine inşa edildiğinde tam manasıyla başarılı olabileceği sonucuna varmıştır. Bu açıdan Galen, tıp sanatını bir beden, mantık ilmini ise bu bedenin her tarafına dağılmış ve onu diri tutan sinirler gibi düşünmektedir. Dolayısıyla çalışmamızda Galen'in tıp sanatıyla ilgili eserleri bu bakış açısıyla incelenmektedir. Galen'in mantığı pratik amaçlar doğrultusunda ele alması ve mantık ilmini kullanarak tıp sanatına rasyonel bir boyut kazandırmasını göz önünde bulundurarak çalışmamızı giriş, üç bölüm ve bir sonuç halinde oluşturduk. Giriş bölümünde, çalışmanın konusu, amacı, önemi, sınırları, yöntemi ve çalışmada başvurulan birincil ve ikincil kaynaklar özel olarak ele alınmaktadır. Özellikle yöntem kısmında çalışma boyunca karşılaşılan ve çalışmanın içeriği ve formuyla ilgili hususlar tartışılmaktadır. Birinci bölümde, öncelikle mantık ve tıp sanatı ilişkisinin arka planı daha sonra ise Galen'le birlikte oluşan farklılıklara değinilmektedir. Bu farklılıklara değinildikten sonra Galen'in bilgi ve yöntem anlayışına ışık tutulmakta ve ilim elde etme noktasında yanlış yöntemlere başvuran filozof ve hekimlere yönelik eleştirilerine yer verilmektedir. Ayrıca Türkçede Galen ile ilgili yapılacak akademik çalışmalara zemin hazırlamak amacıyla başta felsefe, mantık, ahlak ve tıp olmak üzere bütün eserleri içerikleriyle birlikte ele alınmaktadır. İkinci bölümde, Galen'in mantık anlayışının daha iyi anlaşılabilmesi için Aristoteles ve Stoa mantığına değinilmekte, Galen'in mantık anlayışının bu iki mantık geleneğiyle benzer ve farklı yönlerine dikkat çekilmekte ve Galen'in mantık ilmine olan katkıları vurgulanmaktadır. Ayrıca dördüncü şeklin aidiyeti problemi açıklığa kavuşturulmaya çalışılmaktadır. Üçüncü bölümde, öncelikle Galen'le birlikte bir bütün halinde ele alınmaya başlanan mantık ve tıp sanatı ilişkisi ile Galen'in tedavi noktasında mantıktan faydalanma yöntemine ve şekline değinilmektedir. Daha sonra ise Galen'in tıp sanatıyla ilgili eserlerinden yola çıkılarak bu eserlerde mevcut olan mantık konularıyla ilgili örnekler sistemli bir şekilde sunulmaktadır. Sonuç bölümünde ise Galen'in mantık anlayışı ve mantık-tıp ilişkisi hususunda elde edilen bulgular zikredilmektedir.