Geç preterm ve term doğum yapan annelerin beslenme bilgi düzeylerinin ve bebek beslenmesi tutumlarının değerlendirilmesi

Bu çalışma, geç preterm (34–36. gebelik haftası) ve term doğum yapan annelerin beslenme bilgi düzeyleri ile bebek beslenmesine yönelik tutumlarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmaya, Başkent Üniversitesi Ankara Hastanesi Yenidoğan Polikliniği'nde takipli 42 anne (21 geç preterm, 21 term) dahil edilmiştir. Veri toplama aracı olarak anne ve bebeğe ait temel özellikler ile annenin beslenme alışkanlıklarını değerlendiren toplam 63 sorudan oluşan anket formu, Beslenme Bilgi Ölçeği (BBÖ), IOWA- Bebek Beslenmesi Tutum Ölçeği (IIFAS), 24 saatlik hatırlatma yöntemi ile besin tüketim kaydı ve antropometrik ölçümler kullanılmıştır. Antropometrik değerlendirmeler kapsamında, uygun yöntemler ile annelerin vücut ağırlığı, boy uzunluğu, iskelet kası kütlesi, vücut yağ kütlesi, vücut yağ yüzdesi, yağsız vücut kütlesi ve toplam vücut suyu değerleri ölçülmüştür. Bebeklerin ise doğum ve muayene zamanına ait vücut ağırlığı, boy uzunluğu ve baş çevresi ölçüm değerleri yaşa göre ağırlık, boy ve baş çevresi z skorları ile değerlendirilmiştir. Bulgulara göre, geç preterm ve term doğum yapan annelerin çoğunluğunun beslenme bilgi düzeyinin düşük olduğu tespit edilmiştir (geç preterm: %95.2, term: %100). IIFAS puan ortalaması geç preterm doğum yapan annelerde 35.30±5.35, term doğum yapan annelerde ise 37.49±5.29 olarak bulunmuş; aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0.05). Term doğum yapan annelerin beslenme bilgi düzeyi ile emzirme tutumu arasında anlamlı pozitif yönde bir ilişki saptanmıştır (s=0.544; p<0.05). Ayrıca, bu gruptaki annelerin iskelet kas kütlesi (r=0.510; p<0.05) ve yağsız vücut kütlesi (r=0.521; p<0.05) ile beslenme bilgi düzeyleri arasında da anlamlı ve pozitif yönde bir ilişki bulunmuştur. Geç preterm doğum yapan annelerin vücut yağ kütlesi ile IIFAS puanı arasında anlamlı negatif yönde bir ilişki bulunmuştur (s=-0.468; p<0.05). Ayrıca, geç preterm annelerin yaşları arttıkça beslenme bilgi düzeylerinde azalma görülmüştür (s=-0.666; p<0.01). BBÖ ve IIFAS puanları ile bebeklerin yaşa göre ağırlık, boy ve baş çevresi z skorları arasındaki ilişki incelendiğinde, her iki grup için de anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0.05). Sonuç olarak, annelerin doğum haftasından bağımsız olarak beslenme bilgi düzeylerinin genel olarak düşük olduğu belirlenmiştir. Term doğum yapan annelerde beslenme bilgi düzeyi ile emzirme tutumu arasında anlamlı bir ilişki gözlenmiştir. Ayrıca vücut kompozisyonu ile beslenme bilgisi ve emzirme tutumu arasındaki bazı ilişkiler, bu alanlarda yapılacak eğitim ve destek müdahalelerinin önemini göstermektedir. Özellikle preterm doğum yapan anneler için, beslenme eğitiminin yanında çok yönlü müdahalelerin uygulanması hem beslenme bilgi düzeyinin artırılması hem de emzirme sürecinin etkin biçimde desteklenmesi açısından büyük önem taşımaktadır.