Gelenekten moderniteye Sakarya'da esnaf kültürünün değişimi

Kültür; sosyal yaşamı oluşturan, insanlar arasındaki tutum ve davranışları şekillendiren, nesilden nesle aktarılarak toplum içindeki fertlerin iletişim kurma yollarını, öğrenme şekillerini belirleyen bir araçtır. Kültür aynı zamanda toplumdaki her bir bireyin kişiliğini etkileyebildiği ve hayatı kavrayış şeklini belirlediği için toplumun karakteristik yapısını da belirlemede önemli bir oluşumdur. Kültür kavramı, Üst Kültür, Alt Kültür, Kültürleme, Kültürleşme, Kültürel Yayılma, Kültürel Gecikme, Kültürel Şok, Kültür Emperyalizmi, Kültürel Asimilasyon, Kültürel Yozlaşma, Kökleşmiş Kültür, Görenek, Adet, Örf, Gelenek, Kültürel Merkeziyetçilik, Kültürel Katılma, Sosyalleşme gibi alt kavramlara sahiptir. Bu kapsamda; Evrensel Kültür, Yöresel (Bölgesel/Ulusal) Kültür, Milli Kültür (Dışsal Etkileriyle), Siyasal Kültür, Teolojik Kültür, Bireysel/Davranışsal Kültür, Maddi ve Manevi Kültür, İdeolojik Kültür, Mesleki Kültür, Çalışma Kültürü, Tüketim Kültürü, Teknoloji Kültürü ve Kent Kültürü gibi türlerden bahsedilebilir. Ekonomik ve sosyal hayat içinde önemli yeri olan esnaflık ilk çağlardan bu yana kültürel bir etkileşim içindedir. Özellikle Ahilik ve Lonca teşkilatları 13. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar halkın meslek ve sanat alanında yetişmesini aynı zamanda ahlaklı, olgun insan olmasını esas alan bir örgütlenme olarak önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmanın amacı Sakarya Esnaf'ının geleneksel kültürü ile modern kültür arasındaki değişimin gözlemlenmesidir. Geleneksel kültür kapsamına Ahilik ve Lonca kuralları dahil edilmiştir. Modern kültür çerçevesine ise mevcut uygulamalar dahil edilmiştir. Nicel araştırma yönteminin kullanıldığı çalışmanın araştırma alanını çalışanları 10 kişiye kadar olan Sakarya Esnafları oluşturmaktadır. Fütüvvetnamelerdeki ve teorideki yazılı kayaklardaki değişkenlerle ilgili araştırma anket için temel teşkil etmektedir. Geleneksel esnaf kültürünün bağımlı değişkenlerini ahilik ve lonca sisteminden bu yana süregelen kurallar manzumesi oluşturmaktadır. Bağımsız değişkenler ise günümüz esnafının tutum ve davranışlarıdır. Sonuç olarak araştırmanın ilk ana boyutu olan Esnafların Mesleki Hayata Yönelik bulguların puan ortalaması 3,23'dür. 5'ten 1,77'lık yani geleneksel yapıda %35,4'lük bir farklılaşma söz konusudur. Araştırmanın ikinci ana Toplumsal ve Bireysel Hayata Yönelik bulguların puan ortalaması 3,62'dir. 5'ten 1,38'lik yani geleneksel yapıdan %27,6'lık bir farklılaşma söz konusudur.