Genç işsizlik ekonomik büyüme ilişkisi: Türkiye örneği

Günümüz toplumlarında önemli iki sosyo-ekonomik kavram vardır. Birisi işsizlik, diğeriyse ekonomik büyümedir. Bu kavramlar, toplumları ve bireyleri doğrudan ilgilendiren ve normal şartlar altında politika yapıcıların veya iktidar sahiplerinin geleceğini de etkileyen olgulardır. Her ülke için geleceğin teminatı olan genç bireylerin işsizliğiyse bu bağlamlardan çok uzak olmayan toplumsal bir gerçekliktir. Nitekim genç işsizliği, bireyler üzerindeki ruhsal bunalımı tetiklemekte, uzun bir dönemdeyse toplumlarda karmaşaya neden olmaktadır. Uzun süren iş arama süreleri, kayıt dışı çalışma şartları ve sayılabilecek bir çok olumusuz koşullarda bireysel ve toplumsal ekonomik kayıplarla sonuçlanmaktadır. Son dönemlerde ekonomilerde istihdamsız büyüme ile karşılaşılmaktadır. Gelişen dünyada her gecen gün fiziksel emeğin yerini aklın aldığı verimliliğin esas olduğu bir dönem söz konusu olmaktadır. Emek faktörü yerine sermaye ağırlıklı büyümelerin yaşandığı ekonomilerde istihdamsız büyümeler ortaya çıkmaktadır. Nitekim gelişen teknolojik yapılar fiziksel gücün yerini almaya devam etmekte ve katma değerde fark yaratan üretimler yapılmaktadır. Dünyadaki gelişmeleri takip etmekte geri kalan ülkelerde yoksulluk ve geri kalmışlıklık devam ederken ciddi oranda işsizlikte kendini göstermektedir. Artan genç işsizliğin nedenlerini değişen büyüme modellerinde aramak süphesizki yetersizdir. Söz konusu işsizliğin bazı mikro ve makro nedenleri de mevcuttur. Dolayısıyla çalışamada böylesi önemli bir konunun irdelenmesi amaçlanmıştır. Genç işsiziliği ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin nasıl ve ne yönde gerçekleştiği çalışmanın temel amacını oluşturmaktadır. Bu amaçla oluşturulan ekonometrik modelde genç işsizliği bağımsız değişken, ekonomik büyüme bağımlı değişkeni ifade etmektedir. Çalışmada değişkenlerin durağanlık özelliklerini tespit etmek için birim kök testleri uygulanmıştır. Test sonuçlarına göre değişkenler farkında durağan çıkmıştır. Aynı seviyede durağanlık özelliği gösteren değişkenler için uzun dönemli ilişkinin tespiti için Johansen Eşbütünleme testi uygulanmıştır. Teste göre uzun dönemli ilişkinin var olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Değişkenlerin arasındaki ilişkinin yönünü tespiti için nedensellik testi uygulanmıştır. Test sonucuna göre gayri safi yurt içi hasılanın genç işsizliğin nedeni olduğu bulgusuna ulaşılmıştır Anahtar Kelimeler: Genç işsizliği, Ekonomik büyüme, Johansen Eşbütünleme testi, Granger nedensellik testi.