Türkiye'de tiyatro alanında toplumsal cinsiyet, çatışmalı yakınlıklar ve öznellikler

Bu araştırma, Türkiye'nin tiyatro alanındaki toplumsal cinsiyet temelli hiyerarşi ve tahakküm biçimlerini üreten, muhafaza eden ve normalleştiren kurumsal ve kültürel yapıları incelemektedir. Tiyatro alanında oyuncu, yazar, yönetmen, tasarımcı ve teknisyen olarak çalışan 15 tiyatrocuyla gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış mülakatlara dayanan bu çalışma, #MeToo hareketi sonrası dönemde toplumsal cinsiyet ve sanat literatürüne Avrupa-merkezli olmayan bir bakış açısı getirmeyi ve Türkiye'deki tiyatro çalışmalarına toplumsal cinsiyet bakış açısıyla yaklaşmayı hedeflemektedir. İlk olarak, teatral yakınlık kavramını merkeze alarak, oyuncuların bedenlerinin yakınlık gerektiren sahnelerde nasıl hareket etmeleri gerektiğine ilişkin muğlak söylem ve pratiklerin, Türkiye'deki tiyatro alanındaki cinsel taciz kültürünü gizlediğini ve yeniden ürettiğini öne sürüyorum. Ardından, tiyatro sahnesinde yakınlık barındıran karşılaşmaların kadınlar ve LGBTQİA+ bireyler için kendi içinde güçlendirici ve özgürleştirici olmadığını, aksine bu karşılaşmaların kapsamının belirsizliğinin oyuncuları savunmasız kıldığını, beklenmedik cinsel tacizlere açık hale getirdiğini ve toplumdaki hegemonik ataerkil eğilimleri yeniden üretmeye katkı sağladığını iddia ediyorum. Son olarak, kadınlar ve LGBTQİA+ bireyler tiyatro performansları sırasında yaşadıkları rahatsız edici deneyimleri ve bunlarla mücadele etmek için geliştirdikleri gündelik pratiklerini paylaştıkça, görünürde ilerici ancak çoğu zaman normatif olan bazı eğilimlerin feminist tartışma ve müdahalenin nesnesi haline geldiğini ve böylece daha eşitlikçi ve cinsiyetçi olmayan bir tiyatro eğitim ve üretim süreçlerinin önünü açtığını iddia ediyorum.