Göç ve sivil toplum ilişkisi: Hatay'daki sivil toplum kuruluşlarının Suriyeli göçmenlere yönelik faaliyetleri

Türkiye, 2011 Suriye Savaşı sonrası yoğun göç dalgalarıyla karşı karşıya kalmış ve kısa bir süre içerisinde yüzbinlerce insana ev sahipliği yapmış bir ülkedir. Göçmenlerin ülkeye varışlarından itibaren başta sağlık olmak üzere gıda, eğitim, barınma, rehabilitasyon gibi alanlarda hem devlet tarafından hem de sivil toplum kuruluşları ile çalışmalar başlatılmıştır. 2011 Mart ayında başlayan kısa süre içerisinde iç savaşa dönüşen Suriye iç karışıklıkları bir süre sonra acımasız bir kaosa dönüşmüş ve devamında uluslararası anlamda devletlerin stratejik odak noktası haline gelmiştir. Bu hengâme içerisinde ölüm- kalım mücadelesi veren sivil halk için "Göç" kaçınılmaz bir hal almıştır. Suriye İç Savaşı sonrası ortaya çıkan tablo insani açıdan son derece vahim bir tablodur. Savaşın başlangıcından beri yüzbinlerce insanın hayatını kaybettiği, milyonlarca insanın da yaşadığı bölgeleri terk edip zorunlu göçe tabi tutulduğu bilinen bir gerçektir. Bu göçlerin en yoğun yaşandığı yer Türkiye'dir. Özellikle Suriye ile sınırı olan Hatay, Kilis, Şanlıurfa ve Gaziantep illeri yoğun bir göç dalgası ile karşı karşıya kalmıştır. Yoğun göç dalgaları ve yaşanan trajik vakalar karşısında Birleşmiş Milletler başta olmak üzere birçok küresel organizasyon özellikle insani yardım konusunda faaliyetlere başlamıştır. Türkiye'de, ülke içinden ve ülke dışından çok sayıda sivil toplum kuruluşu da insani yardım çalışmalarının içinde bulunmuştur. Göç İdaresi Genel Müdürlüğünün 20 Ağustos 2020 tarihi itibariyle yayınlamış olduğu raporda Suriye'den Türkiye'ye göç etmiş olan ve geçici sığınmacı statüsü verilen göçmenlerin en yoğun yaşadığı iller verilmiştir. Bu verilere göre geçici koruma kapsamı içerisinde bulunan Suriyelilerin sayı olarak en çok geldiği 3. il Hatay'dır. Sayı olarak üçüncü olmasına rağmen nüfusa oranla en yoğun göçün yine Hatay'a yapıldığı görülmektedir. Bundan dolayı araştırma Hatay ilinde faaliyet gösteren ve göçmenlere yönelik faaliyet gösteren STK'lar üzerinde yoğunlaşacaktır. Hatay ilinde Suriyeli göçmenlere yönelik faaliyet gösteren STK'ların genel yapıları ve faaliyet alanları incelendikten sonra faaliyet alanları, etkililik düzeyleri, finansal gücü ve insan kaynakları açısından öne çıkan 4 adet STK'nın faaliyetleri detaylı incelenecektir. Bu çalışma; şekilleri, yapıları, kapsam alanları bakımından farklı STK'lardan birer örnek şeklinde yapılmıştır. Araştırılan STK'lar şunlardır: Türk Kızılayı Hatay Şubesi, Türkiye Diyanet Vakfı Hatay Şubesi, İnsani Yardım Vakfı (İHH) Hatay Şubesi, Hatay Yardımlaşma Derneği (HAYAD)