Güvenlik ve kapasite: 2002-2011 yılları arası Türkiye'nin Ortadoğu politikası

Türkiye'nin dış politikası tarihsel olarak "batıcılık" ve statükoculuk" ekseninde şekillenmiştir. Bunun yanında, Türk dış politikası özünde güvenlik odaklı bir anlayışa sahip olmuştur. AK Parti'nin 3 Kasım 2002'de iktidar olmasıyla beraber, Türkiye'nin pek çok noktada ciddi değişiklikler yaşadığı gözlemlenmektedir. Dış politika bu noktalardan birini oluşturmaktadır. AK Parti döneminde birçok yeni kavram ve uygulama dış politikada kullanılmaya başlamıştır. Bu dönemde Türkiye'nin jeopolitik konumu ve kendini algılayış biçimi olarak "ben idrakinde" bir farklılığın olduğu göze çarpmaktadır. Söz konusu farklılık Türkiye'nin Ortadoğu ilişkilerinde de bazı değişiklikleri beraberinde getirmiştir. Bu dönemde Ortadoğu, Türkiye'nin bölgesel ve küresel ölçekte daha etkin olabilmesine imkân tanıyan bir alan olarak algılanmıştır. Tarihsel miras ve ortak medeniyet algısıyla "ben idrakinde" yaşanan değişim Türkiye'nin Ortadoğu ile daha derinlikli ilişkiler kurabilmesine yol açmıştır. Bu dönemde Türkiye, Ortadoğu'da daha önce olmayan alanlarda görünür hale gelmiş ve siyasi, ekonomik ve sosyal açıdan bir kapasite artırımından bahsedilebilir olmuştur. Buradan hareketle bu tezde amaçlanan, AK Parti dönemi Ortadoğu ilişkilerinin Türk dış politikasının güvenlik anlayışıyla ilişkisinin sorgulanmasıdır. AK Parti dış politika anlayışının "batıcılık" ve statükoculuktan farklı bir konumda olup olmadığı tartışılmıştır. Temel soru AK Parti dönemi Ortadoğu ilişkilerinin güvenlik odaklı yürüyüp yürümediği olmuştur. Bu çalışmada neorealizmin teorik varsayımları esas alınarak bu dönem Ortadoğu ilişkileri incelenmiştir.