Hakçalık duyarlılığı açısından örgütsel adalet algısı, örgütsel vatandaşlık ve örgütsel misilleme davranışları arasındaki ilişkiler

Bu araştırmanın amacı, örgütsel adalet algısı ile örgütsel vatandaşlık ve örgütsel misilleme davranışları arasındaki ilişkide hakçalık duyarlılığının düzenleyici rolünü ele almaktır. Hizmet sektörü bünyesinde çalışan beyaz yakalı 253 kadın ve 272 erkek katılımcı araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Kolayda örnekleme metodu kullanılarak yüz yüze anket tekniği ile katılımcılara ulaşılmıştır. Veri toplama sürecinde Kişisel Bilgi Formu, Örgütsel Adalet Algısı Ölçeği, Örgütsel Vatandaşlık Davranışları Ölçeği, Örgütsel Misilleme Davranışları Ölçeği ve Hakçalık Duyarlılığı Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde değişkenler arası korelasyon analizi, demografik özellikler açısından cinsiyet ve çalışılan sektöre göre bağımsız gruplar için t-test, eğitim düzeylerine göre varyans analizi, değişkenlerin hakçalık duyarlılığı açısından değerlendirilmesi amacıyla düzenleyici analiz uygulanmıştır. Sonuçlar incelendiğinde örgütsel adalet algısı ile örgütsel vatandaşlık davranışları ve hakçalık duyarlılığı arasında pozitif; örgütsel misilleme davranışları ile negatif ilişkiler saptanmıştır. Örgütsel adalet algısı, örgütsel vatandaşlık davranışları, örgütsel misilleme davranışları ve hakçalık duyarlılığı değişkenlerinin cinsiyet ve çalışılan sektör açısından da farklılaştığı görülmektedir. İşlemsel adalet algısı, dağıtımsal adalet algısı ve etkileşimsel adalet algısı arttıkça süreci sabote etme, olumsuz iletişim ve olumsuz eylem davranışlarının azaldığı görülmektedir. Öte yandan işlemsel adalet algısı, dağıtımsal adalet algısı ve etkileşimsel adalet algısı arttıkça özgecilik, vicdanlılık, nezaket, centilmenlik ve sivil erdem davranışları da artmaktadır. Son olarak örgütsel adalet algısının örgütsel vatandaşlık ve örgütsel misilleme davranışları arasındaki ilişkide hakçalık duyarlılığının düzenleyici rolü görülmektedir. Araştırma; örgütsel adalet, örgütsel vatandaşlık, örgütsel misilleme davranışı ve hakçalık duyarlılığının bir arada çalışılması açısından literatürde ilk olma özelliği taşımaktadır. Bulgular literatüre bağlı olarak tartışılmış ve gelecekteki çalışmalar için öneriler sunulmuştur.