Örgütsel adalet
226 theses under this subject heading
Örgütsel adalet ile örgütsel yaratıcılık arasındaki ilişkide örgütsel sessizliğin aracılık rolü: Bursa ili otomotiv sektöründe bir araştırma
Her geçen gün artan piyasalardaki rekabetin şiddeti ve tüketicilerin istek ve beklentilerindeki karşı konulmaz artış ile örgütlerin kaynaklarını en etkili ve verimli şekilde kullanması bir zorunluluk haline gelmiştir. İşletmenin kaynakları içerisinde benzersiz özellikleri itibari ile insan kaynaklarının kritik bir önemi bulunmaktadır. İnsan kaynakları işletmenin en değerli varlığı olduğu gibi aynı zamanda baş edilmesi zor olan birçok sorununda kaynağı olabilmektedir. Yöneticilerin, çalışanların davranışlarının nedenlerini ve sonuçlarını doğru şekilde değerlendirmesi insan kaynağının yönetimi için kilit rol oynamaktadır. Bu noktada örgütsel davranış alanında yapılan bilimsel çalışmalar, çalışanların davranışlarını yorumlama konusunda yöneticilere ışık tutmaktadır. Örgütsel davranış konularından örgütsel adalet, örgütsel sessizlik ve örgütsel yaratıcılık arasındaki ilişkilerin incelenmesi işletmelerin başarılı şekilde yönetilmesine yardımcı olacağı düşünülmektedir. Bu doğrultuda bu tez çalışmasında örgütsel adalet, örgütsel sessizlik ve örgütsel yaratıcılık arasındaki ilişkilerin belirlenmesi ve örgütsel adaletin, örgütsel yaratıcılığa etkisinde örgütsel sessizliğin aracılık rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca bu amaca ek olarak çalışanların örgütsel adalete, örgütsel sessizliğe ve örgütsel yaratıcılığa yönelik algılarının demografik özelliklere bağlı olarak farklılaşıp farklılaşmadığının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu araştırmada teorik alt yapı oluşturularak araştırma modeli ve hipotezler geliştirilmiştir. Araştırma modeli ve hipotezleri test etmek için Bursa ilinde otomotiv sektöründe faaliyet gösteren bir üretim işletmesinde çalışan 300 personelden yüz yüze anket yöntemi ile veriler toplanmıştır. Araştırma modeli ve hipotezler, SPSS 20.0 ve AMOS 23.0 paket programları kullanılarak Yapısal Eşitlik Modeli ile test edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; örgütsel adalet, örgütsel sessizliği ve örgütsel yaratıcılığı pozitif ve anlamlı olarak etkilemektedir. Araştırmanın diğer bir sonucuna göre, örgütsel sessizlik örgütsel yaratıcılığı pozitif ve anlamlı olarak etkilemektedir. Örgütsel sessizliğin aracılık rolüne ilişkin yapılan analiz sonuçları, örgütsel adaletin örgütsel yaratıcılığa etkisinde örgütsel sessizliğin kısmi aracılık rolü olduğunu göstermektedir.
Örgütsel adalet algısının işe tutkunluk üzerindeki etkisinde örgütsel sinizmin aracı rolü
Bu araştırmanın amacı örgütsel adalet algısının işe tutkunluk üzerindeki etkisinde sinizmin aracı rolünün olup olmadığını araştırmaktadır. Bu amaçla bankacılık sektöründe çalışan 160 kişiye anket uygulanmıştır. Örgütsel adaletin ölçümünde Niehoff ve Moorman (1993) tarafından geliştirilmiş ölçek, işe tutkunluk ölçümünde Utrecht (2003) tarafından geliştirilen ölçek, son olarak sinizmin ölçümünde Dean, Brandes ve Dharwadkar (1998) tarafından geliştirilen ve Türkiye'de geçerliliği ve güvenilirliliği test edilen ölçekler uzman görüşüne başvurularak anket haline getirilmiştir. Araştırmada yapılan analiz sonuçlarına göre, örgütsel adalet algısının işe tutkunluk üzerindeki etkisinde örgütsel sinizmin aracı rolünün olduğu ortaya çıkarılmıştır. İşgörenlerin örgütsel adalet algıları ile örgütsel sinizm tutumları arasında negatif yönlü, örgütsel sinizm düzeyleri ile işe tutkunlukları arasında negatif yönlü ve örgütsel adalet algıları ile işe tutkunlukları arasında pozitif yönlü ilişki olduğu ortaya çıkmıştır. Literatürde yapılan incelemeler sonucunda, ilgili değişkenler içeren bu tür bir model oluşturulmamış olması ve bankacılık sektöründe de böyle bir çalışmaya çok sık rastlanmaması sebebiyle mevcut çalışmalardan farkını ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Örgütsel Adalet, İşe Tutkunluk, Örgütsel Sinizm
Yükseköğretimde akademik liderlik, örgütsel adalet, örgütsel etik iklim arasındaki ilişkinin incelenmesi.
Bu araştırmanın amacı, İç Anadolu 'da yer alan bir devlet üniversitesi bünyesindeki öğretim üyelerinin görüşlerine göre akademik liderlik, örgütsel adalet ve örgütsel etik iklimi arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktadır. Bu çalışma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama ve nedensel desen kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini 2022-2023 yılında İç Anadolu Bölgesi'nde yer alan bir devlet üniversitesinde belirlenen fakültelerde görev yapan 1280 akademisyen, örneklemini ise belirlenen fakültelerde küme örneklemi yoluyla seçilen 704 akademisyenden oluşmaktadır. Bu araştırmanın veri seti Akademik Liderlik ölçeği, Örgütsel Adalet ölçeği ve Örgütsel Etik İklim ölçeklerinin kullanılmasıyla toplanmıştır. Veriler SPSS 27.0 istatistik programının kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda akademisyenlerin yüksek düzeyde akademik liderlik, orta düzeyde örgütsel adalet ve etik iklim algısına sahip oldukları belirlenmiştir. Araştırmada akademik liderlik, örgütsel adalet ve etik iklim algılarını belirleyen tüm boyutların birbirleri ile pozitif yönde ilişkilerinin olduğu görülmüştür. Akademik liderliğin etik iklimi pozitif yönde etkileyerek % 55. 5' ini açıkladığı, örgütsel adalet algısını ise yine pozitif etkileyerek %33. 9 düzeyinde açıkladığı belirlenmiştir. Bu araştırma, akademik liderliğin örgütsel etik ve örgütsel adalet açısından belirleyici bir faktör olduğunu göstermiş, akademik liderliğin örgütsel etik iklimi ve örgütsel adalet üzerine etkiye sahip olduğunu ortaya koymuştur. Profesyonel gelişimin, yükseköğretim kültürünün ve yükseköğretim yönetiminin bu dinamiklerdeki rolleri üzerinde odaklanarak, kurumlar örgütsel etik ve adaleti güçlendirmek için stratejiler geliştirebilirler. Bu sonuçlar, akademik liderlerin ve yükseköğretim yöneticilerinin kurumsal etik değerleri güçlendirmek için odaklanmaları gereken alanları belirlemelerine yardımcı olabilir. Anahtar kelimeler: Akademisyen, Akademik liderlik, Örgütsel adalet, Örgütsel etik iklim, Nicel araştırma
Okulların örgütsel yapısı ve cinsiyetçilik: Örgütsel adalet, öz-yeterlik, iş-aile çatışması ve örgütsel sessizlik değişkenleri ile bir modelleme çalışması
Amaç: Bu çalışmanın amacı örgütsel yapı ve cinsiyetçilik üzerine okul yöneticilerinin ve öğretmenlerin görüşlerini incelemek ve bu iki kavram arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmaktır. Bu ilişkiyi incelemek için "Örgütsel Adalet", "Öz-Yeterlik", "Örgütsel Sessizlik" ve "İş-Aile Çatışması" değişkenlerinin aracı etkisi ile bir yapısal eşitlik modelinin oluşturulması ve bu modelin test edilmesi amaçlanmaktadır. Yöntem: Bu çalışmada "Örgütsel Yapı", "Cinsiyetçilik", "Örgütsel Adalet", "Öz-Yeterlik", "İş-Aile Çatışması" ve "Örgütsel Sessizlik" değişkenleri arasındaki ilişkileri ortaya çıkarmaya yönelik oluşturulan bir modeli test etmek hedeflediğinden nicel araştırma desenlerinden biri olan ilişkisel desen kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini Kütahya Merkez ilçede bulunan Millî Eğitim Bakanlığına bağlı özel okullar ve devlet okullarında çalışan öğretmenler ve okul yöneticileri oluşturmaktadır. 400 katılımcının 18'i anaokulu, 94'ü ilkokul, 121'i ortaokul ve 167'si lise kademesinde çalışmaktadır. Bu araştırmada veriler "Öz-Yeterlik", "Örgütsel Sessizlik", "İş-Aile Çatışması", "Örgütsel Adalet" ölçme araçları ile araştırmacı tarafından uyarlanan "Okullarda Örgütsel Yapı" ve araştırmacı tarafından geliştirilen "Okul Yönetiminde Cinsiyetçilik" ölçme araçları kullanılarak toplanmıştır. Araştırma için elde edilen verilerin analizinde frekans, yüzde, aritmetik ortalama, t-testi, ANOVA, korelasyon analizleri kullanılmıştır. Ölçme araçlarının yapı geçerliklerinin sağlanmasında doğrulayıcı ve açımlayıcı faktör analizi ve yapısal eşitlik modelinin test edilmesinde yol analizinden yararlanılmıştır. Söz konusu analizlerde IBM SPSS Statictics 20, Lisrel 8.51 ve IBM SPSS AMOS 22.0 programlarından faydalanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların "Okul Yönetiminde Cinsiyetçilik" algıları 2.82 ortalama ile "kararsızım" yani nötr düzeyinde hesaplanmıştır. Ölçme aracının alt boyutlarına göre katılımcıların algıları incelendiğinde ise "Yönetim Becerileri" için 2.43, "Tercih Etme" için 3.36 ve "İnsan İlişkileri" için ise 2.66 ortalama değerleri elde edilmiştir. "Tercih Etme" boyutunun ortalama değerinin diğer boyutlara göre daha yüksek olduğu görülmektedir. Ayrıca dikkat çeken bir bulgu katılımcıların % 70.2'sinin örtük cinsiyetçi veya cinsiyetçi algılara sahip olmasıdır. Öğretmen ve idarecilerin okulun örgüt yapısı ile ilgili algılarının 3.76 ortalama ile "katılıyorum" düzeyinde olduğu bulunmuştur. Katılımcıların "İş Bölümü", "Teknik Yeterlilik", "Hiyerarşi", "Biçimlendirme" ve "Nesnellik" alt boyutları düzeyinde algılarının ise sırası ile 3.79, 4.12, 3.66, 3.84 ve 3.38 ortalama değerleriyle "katılıyorum" düzeyinde olduğu görülmüştür. Katılımcıların hem bürokratik yapıyı (X= 3.63) hem de profesyonel yapıyı (X= 3.96) "katılıyorum" düzeyinde algıladıkları görülmektedir. Bu bulgular ışığında katılımcılar tarafından Kütahya merkez ilçesinde bulunan okullar "Weberci okul türü" olarak algılanmaktadır. Oluşturulan yol analizinde "Okullarda Örgütsel Yapı" değişkeninin "Örgütsel Adalet", "Öz-Yeterlik", "Örgütsel Sessizlik" ve "İş-Aile Çatışması" aracı değişkenleri ile "Okul Yönetiminde Cinsiyetçilik" üzerinde dolaylı bir etkisinin bulunduğu tespit edilmiştir. Sonuç ve Öneriler: Yapılan bu araştırmanın ortaya koyduğu sonuçlara göre kadınlar için belli toplumsal cinsiyet rollerinin kabul edildiği, bu kabulün de onların yönetici olmayı tercih etmelerinin önünde bir engel olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, katılımcıların "Okul Yönetiminde Cinsiyetçilik" algıları bütün demografik değişkenlere göre farklılaşmaktadır. Özellikle de "Tercih Etme" boyutunda farklılaşma olan değişkenlerin sayısı diğer boyutlardan daha fazladır. Bu çalışmada katılımcıların algılarının genel ortalamaları incelendiğinde, okulların hem profesyonel yapısını ifade eden "Uzmanlaşma" hem de bürokratik yapısını gösteren "Otorite" ortalamalarının yüksek olduğu görülmektedir. Hem bürokratik yapının hem de profesyonel yapının yüksek düzeyde algılanması Kütahya merkez ilçesinde bulunan okulların genel olarak "Weberci okul türü" olarak algılandığını göstermektedir. Bu çalışmada oluşturulan modelde "Okullarda Örgütsel Yapı" değişkeninin "Örgütsel Adalet", "Öz-Yeterlik", "Örgütsel Sessizlik" ve "İş-Aile Çatışması" aracı değişkenleri ile "Okul Yönetiminde Cinsiyetçilik" üzerinde dolaylı bir etkisinin bulunduğu tespit edilmiştir. Buna göre okulların bürokratik ve profesyonel yapısı arttıkça çalışanların örgütsel adalet ve öz-yeterlik algılarının artacağı, bu olgunun da çalışanların örgütsel sessizliğini ve iş-aile çatışması algısını azaltacağını ve bunlara bağlı olarak da kadın yöneticilere yönelik cinsiyetçi algıların azalacağı sonucu ortaya çıkmaktadır. Tam tersi durumda okulların bürokratik ve profesyonel yapısı azaldıkça ise çalışanların kadın yöneticilere yönelik cinsiyetçi algılarının artacağı sonucuna ulaşılmaktadır. Çalışma sonucunda ulaşılan bulgular göz önünde bulundurularak uygulayıcılara ve araştırmacılara yönelik bazı önerilerde bulunulmuştur. Anahtar kelimeler: Okullarda Örgütsel Yapı, Okul Yönetiminde Cinsiyetçilik, Örgütsel Adalet, İş-Aile Çatışması, Öz-Yeterlik, Örgütsel Sessizlik
Algılanan örgütsel adalet ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişkiyi belirlemeye yönelik bir araştırma
Küresel ve sürekli değişen rekabet koşullarında firmaların en önemli değeri; üreten, yeniliğe açık ve değişen çevre şartlarına uyum sağlayabilen çalışanlar olmakta ve bu çalışanların örgütlerine olan bağlılıkları önem arz etmektedir. Çünkü örgüte bağlılıkları yüksek olan iş görenler örgütün amaç ve değerlerini benimsemekte, işini iyi yapmak için gönüllü bir çaba içerisine girmekte ve bunun dışında iş gören devrinin azalmasını da sağlamaktadır. İşgörenin bağlılığına etki eden çeşitli faktörler bulunmakta olup, araştırmamızda birincil etkiye sahip olduğu varsayılan örgütsel adalet ile ilişkisi incelenmektedir. Bu çalışmanın amacı iş görenlerin, örgütsel adalet algılamalarının örgütsel bağlılık ve alt boyutları arasındaki ilişkiyi ve ilişkinin yönünü belirlemek veya incelemektir. Bu doğrultuda, çalışma üç bölüme ayrılmış ve ilk bölümde örgütsel adalet ile ilişkili kavramlar değerlendirilmiş ve bu kavramla ilgili geliştirilen teoriler ve alt boyutları olan dağıtımsal, prosedürel ve etkileşimsel adalet boyutları teorik perspektiften değerlendirilmiştir. ikinci bölümde örgütsel bağlılık ile ilişkili kavramlara yer verilmiştir ve bağlılık ile ilgili teoriler ve alt boyutlar olarak duygusal bağlılık, devam bağlılığı ve normatif bağlılık kavramlarına yer verilmiştir. Çalışmamızın üçüncü ve son bölümünde ise, örgütsel adalet ve örgütsel bağlılık arasındaki ilişki uygulamalı olarak incelenmiş ve devamında konu ile ilgili Hatay ili Organize Sanayi Bölgesinde faaliyette bulunan tekstil sektörü çalışanlarına uygulanan anket bulgularına yer verilmiştir. Literatürde konu ile ilgili araştırmalar bulunmakla birlikte tekstil sektöründe daha önce uygulamalı bir çalışma yapılmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle söz konusu alanda tekstil sektörü uygulamalı bir çalışmanın yapılması uygun görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Adalet ,Bağlılık, Örgüt, Örgütsel Adalet, Örgütsel Bağlılık
Çalışanların etik liderlik algılarının örgütsel adalet ve örgütsel sinizm üzerine etkileri: Çorum ilinde bir uygulama
Bu çalışmanın amacı, çalışanların etik liderlik algılarının örgütsel adalet ve örgütsel sinizm üzerine etkilerinin belirlenmesidir. Dolayısıyla bu çalışmada, örgütlerdeki yönetici davranışlarının etik değerlere uygun olup olmadığının, yöneticilerin örgütte adalete verdikleri değerin çalışanlarda nasıl algılandığı ve bu algının onların örgüte karşı geliştirdikleri sinizm duygularında ne derecede etkili olduğu incelenmiştir. Çorum ilinde bir kamu kurumunda görev yapan toplam 388 kişi bu çalışmanın örneklemini oluşturmaktadır. Çalışma kapsamında veri toplama aracı olarak anket yöntemi kullanılmış ve anket formu oluştururken demografik özellikler, etik liderlik ölçeği, örgütsel adalet ölçeği ve örgütsel sinizm ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada ileri sürülen hipotezleri test etmek amacıyla çalışanlara yönelik uygulanan anket çalışmasından elde edilen veriler SSPS 22.0 istatistik programı ile frekans, t-Testi, ANOVA, korelasyon ve regresyon analizleri ile değerlendirilmiştir. Analizler sonucunda, her üç değişken olan etik liderlik algısı, örgütsel adalet ve örgütsel sinizm arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Etik liderlik algısı ve örgütsel adalet algısının negatif yönde örgütsel sinizmi orta düzeyde etkilediği tespit edilmiştir. Yine katılımcıların demografik özellikleri ile etik liderlik, örgütsel adalet ve örgütsel sinizm arasında anlamlı farklılıklara da rastlanmıştır.
Aile işletmelerinde nepotizmin algılanan örgütsel adalete etkisi
Ülkelerdeki işletmeler içerisindeki aile işletmelerinin payı incelendiğinde işletmelerin büyük çoğunluğunu aile işletmelerinin oluşturduğu görülmektedir. Ülke ekonomilerinde önemli bir role sahip olan aile işletmelerinin başta gelen temel sorunlarından birisi de nepotizmdir. Kayırmacılığın bir türü olarak akraba kayırmacılığını ifade eden nepotizm kavramı, akrabalık ilişkilerinin ön plana çıktığı aile işletmelerinde kendini göstermektedir. Aile işletmelerindeki bu kayırmacı uygulamalar, örgütün bir parçası olan çalışanların zihninde adil olup olmaması yönünde birtakım değerlendirmelerden geçmektedir. Bireyin kayırmacı uygulamalara ilişkin bu yargısı adalet algısını oluşturmakta ve söz konusu adalet algısı örgütsel adalet kavramını ifade etmektedir. Bu anlamda aile işletmelerindeki nepotizm uygulamalarının çalışanların örgütsel adalet algısına olan etkisi önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı aile işletmelerindeki nepotizm uygulamalarının örgütün bir parçası olan çalışanların adalet algısına olan etkisini ortaya koymaktır. Ayrıca cinsiyet, yaş, işletmede çalışma süresi, mesleki kıdem gibi çalışanların demografik özelliklerinin nepotizm ve algılanan örgütsel adalete göre farklılık gösterip göstermediği de incelenmiştir. Bu amaçla nicel paradigmayla, araştırmanın örneklemini oluşturan Çorum ilinde çalışmakta olan 397 beyaz yakalı aile işletmesi çalışanı ile anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Çalışmada elde edilen veriler SPSS programı aracılığı ile analiz edilmiştir. Verilerin analizinde; bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi (Anova), Pearson korelasyon analizi ve regresyon analizleri uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda algılanan örgütsel adalet üzerinde nepotizmin işe alma ve işlem boyutunun negatif yönde bir etkisi olduğu, terfi boyutunun anlamlı bir etkisi olmadığı ve nepotizmi oluşturan bu üç boyutun algılanan örgütsel adaletteki değişim üzerinde %14 oranında açıklayıcı olduğu (Düzeltilmiş R2=0,147) bulgusuna varılmıştır. Ayrıca nepotizmin çalışanların mesleki kıdemleri ve eğitim düzeylerine göre farklılaşma gösterdiği; algılanan örgütsel adaletin ise çalışanların yaşları, işletmede çalışma süreleri, mesleki kıdemleri ve eğitim düzeylerine göre farklılık gösterdiği bulgusuna varılmıştır.
Tükenmişlik sendromunun örgütsel vatandaşlık davranışı üzerine etkisi ve bankacılık sektörü üzerine bir uygulama
Günümüzde çalışma hayatını olumsuz yönde etkileyen unsurlardan birisi olan tükenmişlik sendromu, hem bireysel hem de örgütsel açıdan olumsuz etkilere sahip bir olgudur. Tükenmişlik, özellikle insanlarla birebir iletişimde bulunulmasını gerektiren hizmet sektörlerinde kendini gösteren bir sorundur. Bu sendrom, bireyin çalışma hayatından ayrılmasına, ekonomiye katkısının azalmasına, bazı durumlarda uzman desteği olmaksızın çözülemeyecek psikolojik sorunlara sebep olmaktadır. Örgütsel vatandaşlık davranışı ise işgörenin, standart iş tanımı ya da rol gereklerinin dışına çıkarak kendi kişisel tercihi ile örgütsel etkinliği artıracak bazı tutum ve davranışlar sergilemesidir. Günümüzde örgütler, varlıklarını sürdürebilmek ve örgütsel etkinliği ve performansı yükseltebilmek için örgütlerine gönüllü olarak önemli katkılar sağlayan çalışanlara daha çok ihtiyaç duymaktadır. Bu çalışmanın amacı, hizmet sektörünün en önemli faaliyet dallarından birisi olan banka işletmelerinde çalışan işgörenlerin mesleki tükenmişliklerinin örgütsel vatandaşlık davranışları üzerindeki etkisini belirlemektir. Çalışmada tükenmişlik modeli olarak Maslach ve Jackson (1981) modeli (duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarı hissinde azalma); örgütsel vatandaşlık modeli olarak ise Organ (1988) modeli (diğergamlık, vicdanlılık, nezaket, centilmenlik ve sivil erdem) kullanılmıştır. Veriler Kütahya ili sınırları içerisinde faaliyet gösteren kamu ve özel sektöre ait bankalarda çalışan işgörenlerden toplanmıştır. Yapılan analizler sonucunda, genel olarak mesleki tükenmişliğin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerinde negatif ve anlamlı bir etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte örgütsel vatandaşlık davranışını negatif yönde etkileyen tükenmişlik alt boyutunun kişisel başarı hissinde azalma boyutu olduğu görülmüştür. Ayrıca mesleki tükenmişliğin alt boyutları ile örgütsel vatandaşlık davranışının alt boyutları arasında da negatif ve anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Tükenmişlik, Örgütsel Vatandaşlık, Bankacılık Sektörü.
Algılanan cinsiyet ayrımcılığının örgütsel adalete olan etkilerinin belirlenmesine yönelik bir araştırma
Bireylerin çeşitli nitelikleri temel alarak birbirleri arasında ayrımcılık yaptıkları görülmektedir. Cinsiyet ayrımcılığı da günümüz toplumlarında sık görülen bir ayrımcılık türüdür ve özellikle kadınları olumsuz yönde etkilediği bilinmektedir. Hem iş hem de toplumsal yaşamın önemli bir sorunu olarak kabul edilen cinsiyet ayrımcılığı sadece bireysel değil, bireylerin bulundukları örgütlerde de birtakım sorunlara neden olabilmektedir. Örgütlerde bulunan bireylerin dahil oldukları cinsiyet gruplarına yönelik adil olmayan tutumları algılamalarının, örgütsel adalet algılarını da etkilediği düşünülmektedir. Bu sebeple, araştırmada cinsiyet ayrımcılığı algılarının, örgütsel adalet algılarına olan etkileri belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırma sonucunda algılanan cinsiyet ayrımcılığının örgütsel adalet ve alt boyutları olan dağıtımsal adalet, prosedürel adalet ve etkileşimsel adalet algıları üzerinde negatif yönde anlamlı etkisi olduğu tespit edilmiştir.
Otel işletmelerindeki işgörenlerin örgütsel adalet algılamalarının örgütsel vatandaşlık davranışlarına etkisi: Afyonkarahisar'daki 4 ve 5 yıldızlı termal otellerde bir uygulama
Bu çalışmada, örgütsel adalet ve örgütsel vatandaşlık davranışı kavramı ile ilgili olarak gerek uygulama bölümüne temel oluşturması gerekse de konuyla ilgili araştırma yapacaklara yol gösterici bir nitelik kazanması açısından yazım bilim kısmı geniş olarak ele alınmıştır. Örgütsel adalet algılamasının örgütsel vatandaşlık davranışına etkisi, önceki araştırmaların sonuçları da göz önüne alınarak ve analizlere bu iki kavrama ait alt boyutlar da dahil edilerek incelenmiştir. Ayrıca; yaş, cinsiyet, çalışılan departman ve mesleki eğitim seviyesi gibi demografik değişkenlerin de ilave edilmesiyle iki kavram arasındaki ilişkiler geniş bir şekilde incelenme imkanına kavuşmuştur.Birinci bölümde yukarıda belirtilen amaçlara yönelik olarak örgütsel adalet kavramı; ilişkili teorilere, alt boyutlarına ve bu kavramla ilgili çeşitli modellere yer verilerek ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir.İkinci bölümde örgütsel vatandaşlık davranışı kavramı; kavramsal gelişimine, benzer özellik gösteren davranışlara, çeşitli araştırmacıların tanımladığı alt boyutlara yer verilerek incelenmiştir.Üçüncü bölümde örgütsel adalet ile örgütsel vatandaşlık davranışı ile ilgili daha önceki çalışmalara ve bu iki kavram arasındaki ilişkiye değinilmiştir.Dördüncü bölümde ise yazım bilim taraması da göz önüne alınarak oluşturulmuş hipotezler, Afyonkarahisar il merkezindeki 4 ve 5 yıldızlı termal otel işletmelerindeki işgörenlerden edinilen veriler doğrultusunda SPSS 11.5 for Windows paket programı kullanılarak ele alınmıştır. Bu kapsamda demografik değişkenlere ilişkin bilgiler verilmiş, örgütsel adalet ile örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ilişkiler korelasyon analizine tabi tutulmuştur. Bunun yanında örgütsel vatandaşlık davranışını örgütsel adaletin alt boyutlarından daha çok hangisinin etkilediğine ilişkin çoklu regresyon analizi yapılmıştır. Dağıtım adaleti, prosedür adaleti ve etkileşimsel adaletin bağımsız değişkenler; örgütsel vatandaşlık davranışının ise bağımlı değişken olduğu analiz sonucuna göre örgütsel vatandaşlık davranışını açıklamada etkileşim adaletinin etkisi, dağıtım ve prosedür adaletinin etkisinden daha fazla olduğu görülmüştür. Son olarak ilişki kurulan kavramlar açısından çeşitli gruplar arasında farklılıkların olup olmadığına ilişkin bağımsız örneklem t testi, ve tek yönlü varyans analizi uygulanmış ve bu kapsamda yorum ve önerilerde bulunulmuştur.
360 derece performans değerlendirmenin örgütsel adalet üzerindeki etkisinin belirlenmesine yönelik bir araştırma
İş hayatında insanların çalışmaları ile ilgili olumlu ya da olumsuz bilgilendirilmeye ihtiyaçları vardır. Bu bilgilendirme sayesinde kişiler iş ile ilgili güçlü ve zayıf yönlerini görüp, kendisini işinde daha ileriye götürmek ve hedeflerine ulaşmak için çeşitli stratejiler geliştirebilirler. Performans değerlendirme kişiler için ödül, ceza, kariyer gelişimi ve işinde başarı için bir araç görevi görmekte iken örgüt için performans değerlendirme, örgütün amaçlarını gerçekleştirmede ve amaçlara bireysel katkıların neler olduğunu belirlemede son derece önemlidir.Performans değerlendirme sistemlerinin etkin bir biçimde işlemesi için çalışanların sistemi kabul etmeleri sağlanması gereklidir. Bu kabulü sağlamada en önemli faktörlerden bir tanesi de örgütsel adalet algısıdır. Örgüt, yöneticiler ve çalışanlar için performans değerlendirme sistemlerinde örgütsel adalet algısını mevcudiyeti oldukça önemli bir konudur. Örgüt, yöneticiler ve çalışanlara sağladığı yararlar göz önüne alındığında performans değerlendirme sistemlerinde örgütsel adalet algısının sağlanmasının ne kadar önemli olduğu daha iyi anlaşılmaktadır.360 derece performans değerlendirme yöntemi son yıllarda sıklıkla özel ve kamu işletmeleri tarafında tercih edilen, geleneksel değerleme yöntemlerinin eksiklerini tamamlayan ve örgütlerin etkinliğinin artırılmasına katkı sağlayan bir yöntemdir. Bu yöntem ile güvenilir, adil ve yasal sonuçlar elde edilmesi ve çok boyutlu bir geri bildirim sağlıyor olması nedeniyle; örgütsel adalet, yetkinliklerin ölçülebilmesi, kabul edilebilirlik ve süreklilik açısından diğer performans değerlendirme yöntemlerine göre üstün bir potansiyele sahiptir.
Örgütlerde nepotizmin örgütsel adalet algısı ile ilişkisinin tespitine yönelik bir araştırma
Kayırmacılık türlerinden biri olan ve bireylerin akrabalık ilişkisi içinde oldukları diğer kişileri kayırmasını ifade eden nepotizme örgütlerde sıkça rastlanmaktadır. Nepotizmin örgüt ve nepotizmden faydalanan bireyler için bazı olumlu etkileri olsa da, yine örgüt üzerinde ve örgütün nepotizmden faydalanmayan diğer bireyleri üzerinde olumsuz etkileri de bulunmaktadır. Dolayısıyla oldukça yaygın olan nepotizmin örgüte olan faydalarını arttırıp, olası zararlarını kontrol edebilmek için nepotizmin yönetilmesine gereksinim duyulmaktadır. Nepotizmi yönetebilmek içinse, öncelikle bu olgunun iyi anlaşılması ve örgüt ve çalışanları üzerindeki etkilerinin tam olarak bilinmesi gerekmektedir. Bu bağlamda nepotizmin örgütte çalışanların örgütsel adalet algısı üzerinde önemli etkileri olduğu düşünülmektedir. Örgütsel adalet algısının ise çalışanların işle ilgili pek çok diğer tutum ve davranışını etkilediği bilinmektedir. Bu çalışmada örgütlerde nepotizm ile örgütsel adalet algısı arasındaki ilişki incelenmeye çalışılmıştır.Nepotizm kavramı ve örgüte olan etkileri üzerine yabancı literatürde çalışmalara rastlanmakla birlikte, yerli literatürde bu konudaki çalışmaların oldukça kısıtlı olduğu görülmektedir. Bununla birlikte örgüt üzerinde önemli etkileri olan bu kavram üzerine daha çok araştırma yapılmasına gereksinim duyulmaktadır. Bu çalışmada nepotizmin örgütsel adalet algısına olan etkileri, İSO'nun hazırladığı ''Türkiye'nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu Araştırması''na göre listeye giren bir tekstil işletmesinde anket tekniği kullanılarak incelenmiştir. Araştırma sonuçlarının literatüre katkı sağlaması umut edilmektedir.Anahtar Kelimeler: Nepotizm, Örgütsel Adalet, Örgütsel Adalet Algısı.
İnsan kaynakları uygulamaları kapsamında örgütsel adalet algısının çalışanların örgütsel güveni üzerindeki etkisi
Günümüzde ağır rekabet koşulları altında faaliyetlerini sürdürmeye çalışan örgütler; kendileri için vazgeçilmez olan insan unsurunun değerini anlamış, insanı temel alan uygulamalara başvurarak onların kuruma yönelik beslediği duygu, düşünce ve algılamalarına son derece önem vermeye başlamıştır. Bu bağlamda örgütler; adil uygulamaları etkin hale getirerek, çalışanların örgütsel güven duygusunu olumlu yönde pekiştirmeye ve böylece verimliliklerini arttırmaya çalışmaktadırlar. Bu çalışmada, insan kaynakları uygulamalarının boyutlarını oluşturan; personel seçimi, eğitim ve geliştirme, ücret yönetimi, ödüllendirme, kariyer planlama ve geliştirme, performans değerlendirme kapsamında algılanan örgütsel adaletin, çalışanların örgütsel güveni üzerindeki etkisinin tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Çalışmanın amacı doğrultusunda, Alanya ilçesinde dört ve beş yıldızlı otellerde anket çalışması gerçekleştirilerek elde edilin veriler, t-testi, Mann Whitney U Testi, Tek Yönlü Anova, Kruskall Wallis H Testi, Korelasyon Analizi ve Çoklu Regresyon Analizine tabi tutulmuştur. Analizler sonucunda insan kaynakları uygulamaları ve örgütsel güven boyutlarının bazılarında, çalışanların demografik özelliklerine göre anlamlı sonuçlara ulaşılmıştır. Bununla birlikte insan kaynakları uygulamaları boyutlarının örgütsel güven boyutları ile ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Son olarak da insan kaynakları uygulamaları boyutlarında adalet algısının, örgütsel güven boyutlarının her biri ve örgütsel güven üzerinde etkisi olduğu sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Örgüsel Adalet, İnsan Kaynakları Uygulamaları, Örgütsel Güven.
Örgütsel özdeşleşmenin örgütsel adalet ve örgütsel sessizlik üzerindeki etkisini belirlemeye yönelik bir araştırma
Günümüz işletmeleri için en önemli rekabet unsuru olan insan gücünden maksimumum düzeyde faydalanmak isteyen örgütlerin temel amacı örgütü için yararlı davranışlar sergileyecek çalışanlara sahip olmaktır. Bireylerin, örgütsel adalet algısı ve örgütsel özdeşleşme düzeylerinin yüksek, örgütsel sessizlik düzeylerinin ise düşük olması örgütün başarısını sağlayacak unsurlar arasında yer almaktadır. Bu araştırma da bireylerin örgütsel özdeşleme düzeylerinin örgütsel adalet algılarını ve örgütsel sessizlik davranışlarını ne düzeyde etkilediğini belirlemektedir. Araştırma Afyonkarahisar ilinde faaliyette bulunan beş yıldızlı iki otelde görev yapan 213 çalışanın katılımıyla gerçekleşmiştir. Çalışmada değişkenler arası ilişkiler ve etkileşim korelasyon analizi ve YEM'de kurulan yapısal regresyon modellerinin test edilmesi ile belirlenmiştir. Yapılan analizlerin sonucunla kurulan regresyon modelleri doğrulanmış ve değişkenler arasında anlamlı ilişkilerin olduğu görülmüştür. Kurulan birinci regresyon modeli ile örgütsel özdeşleşmenin örgütsel adalet boyutları olan dağıtım adaleti, işlemsel adalet ve etkileşim adaletini pozitif ve anlamlı olarak etkilediği tespit edilmiştir. Kurulan ikinci regresyon modeli ise örgütsel özdeşleşmenin örgütsel sessizlik boyutları olan kabullenici ve korunma amaçlı sessizliği pozitif ve anlamlı olarak, koruma amaçlı sessizliği ise negatif ve anlamlı olarak etkilediğini göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Örgütsel Özdeşleşme, Örgütsel Adalet, Örgütsel Sessizlik.
Örgütsel adalet algısının işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinde örgütsel sessizliğin aracılık rolü
Örgütsel adalet algısı işgörenlerin olumlu ve olumsuz pek çok davranışlarını etkilemektedir. Özellikle örgütsel sessizlik ile işten ayrılma niyeti örgütsel adaletsizliğin örgüt ve işgörenler için önemli sonuçlarındandır. Örgütsel sessizlik, örgütlerde yakın zamanlarda önem kazanmıştır. Örgütsel adalet algısı ile işten ayrılma niyeti araştırmacılar tarafından özellikle neden olduğu olumsuz sonuçlar itibariyle dikkat çekmiştir. Bununla birlikte örgütsel sessizlikle ilgili yeterli sayıda çalışmanın yapılmadığını söylemek mümkündür. Bu çalışmada örgütsel adalet algısı; dağıtımsal, işlemsel ve etkileşimsel adalet olmak üzere üç boyut olarak ele alınmıştır. Diğer taraftan örgütsel sessizlik; kabullenici, korumacı ve korunmacı sessizlik olarak incelenmektedir. İşten ayrılma niyeti ise tek boyut şeklinde ele alınmıştır. Çalışmada örgütsel adalet algısının işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinde örgütsel sessizliğin aracılık rolünü tespit etmek amaçlanmıştır. Bu bağlamda çalışma, İstanbul ilinde bilgi işlem sektöründe faaliyet gösteren büyük bir işletmenin 310 beyaz yakalı işgöreni ile yapılmış ve korelasyon, regresyon, çoklu doğrusal regresyon, t testi ve ANOVA analizleri uygulanmıştır. Çalışma sonuçlarına göre örgütsel adalet algısının örgütsel sessizliği ve işten ayrılma niyetini negatif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Örgütsel sessizliğin ise işten ayrılma niyetini pozitif yönde etkilediği belirlenmiştir. Bunun yanında korumacı ve korunmacı sessizlik davranışlarının örgütsel adalet algısının işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinde aracılık rolü üstlendiği; kabullenici sessizlik davranışının ise aracılık rolünün olmadığı ortaya konulmuştur. Bu sonuçlara göre, işgörenlerin adaletsizlik karşısında hem doğrudan hem de örgütsel sessizlik aracılığıyla işten ayrılma niyetine girdikleri gözlenmiştir. Bunun yanı sıra işgörenlerin adaletsiz durumları benimsemediklerini ve sessiz kalmadan doğrudan işten ayrılma niyetine girdiklerini söylemek de mümkündür.
Örgütsel adalet ve etik liderliğin iş tatminine etkisi: Gaziantep ili halıcılık sektörü çalışanları üzerine bir araştırma
Bu araştırmanın amacı çalışanların örgütsel adalet ve etik liderlik algılarının iş tatmin düzeyine olan etkisini belirlemektir. Araştırmanın teorik kısmında örgütsel adalet, etik liderlik ve iş tatmini kavramları açıklanmıştır. Araştırmanın uygulama kısmında ise geliştirilen hipotezlerin açıklanması için Gaziantep ili sınırları içerisinde üretim yapmakta olan halı firmalarının farklı departmanlarında çalışan 400 katılımcıya kolayda örneklem yöntemiyle anket uygulanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Örgütsel Adalet Ölçeği", "Etik Liderlik Ölçeği" ve "İş Tatmini Ölçeği" kullanılmış olup çalışanlardan elde edilen veriler SPSS 22.0 programı ile analiz edilmiştir. Yapılan araştırma sonucuna göre; çalışanların etik liderlik anlayışlarının iş tatmin düzeylerini etkilediği saptanmıştır. Aynı zamanda etik liderlik ve iş tatmini ilişkisinde örgütsel adaletin pozitif yönlü düzenleyici bir etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: Örgütsel Adalet, Etik Liderlik, İş Tatmini, Halıcılık Sektörü
Ortaokul yöneticilerinin denetim becerilerinin öğretmenlerin örgütsel adalet algıları üzerindeki rolü
Bu çalışmada ortaokul müdürlerinin denetim becerilerinin öğretmenlerin örgütsel adalet algıları üzerindeki rolünü belirlemek amaçlanmıştır. Çalışma ilişkisel tarama modelinde desenlenmiştir. Çalışmanın örneklemini, Gaziantep ili merkez ilçelerinde bulunan ortaokullarda görev yapan 501 öğretmen oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, Dağlı, Baysal ve Korkut (2013) tarafından Türkçeye uyarlanan Örgütsel Adalet Ölçeği ve Özdemir (2019) tarafından geliştirilmiş Denetim Becerileri Ölçeği kullanılmıştır. Veri analizinde tanımlayıcı istatistikler, t-testi, ANOVA ve Pearson korelasyon testleri kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre, öğretmenlerin genel örgütsel adalet algıları ve etkileşimsel adalet algıları yüksek, dağıtımsal ve işlemsel adalet algılarının ise orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Denetim becerilerine ilişkin bulgular, öğretmenlerin algısına göre okul müdürlerinin denetim becerilerinin iyi olduğunu göstermektedir. Öğretmen geliştirme ve farklılıklarla baş etme, okul müdürlerinin en başarılı oldukları alanlar olarak tespit edilmiştir. Demografik değişkenlerle yapılan karşılaştırmalar; öğretmenlerin işlemsel, dağıtımsal ve etkileşimsel adalet algılarının yaş, cinsiyet, kıdem ve yöneticilerle çalışma süresine göre farklılaştığını, okul müdürlerinin denetim becerilerinin ise yaşa göre farklılaştığını göstermiştir. Korelasyon analizine göre, okul müdürlerinin farklılıklarla baş etme ve öğretmeni geliştirme becerileri ile öğretmenlerin etkileşimsel ve genel örgütsel adalet algıları arasında pozitif ilişki bulunmuştur (p<0.01). Okul müdürlerinin takım oluşturma becerileri ile örgütsel adaletin tüm boyutları arasında anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir (p<0.05). Elde edilen sonuçlar, diğer araştırmalar ile tartışılmıştır. Gelecek araştırmalarda denetim becerileri ve örgütsel adalet ilişkisinin farklı okul türlerinde ve örneklemlerde incelenmesi önerilmektedir.
Örgütsel adalet ile tükenmişlik arasındaki ilişkinin incelenmesi ve hastane çalışanları üzerine bir uygulama
Bu çalışmada örgütsel adalet ile tükenmişlik arasındaki ilişki saptanmaya çalışılmıştır. Çalışma toplam beş alt bölümden oluşmaktadır. Birinci, ikinci ve üçüncü bölümlerde örgütsel adalet ve tükenmişlik kavramlarına değinilmiş ve teorik açıklamalara yer verilmiştir. Örgütsel adalet ve tükenmişlik kavramlarının tarihsel gelişiminden kısaca bahsedilmiş ve tanımlara yer verilmiştir. Ayrıca örgütsel adalet ve tükenmişlik kavramlarıyla ilgili teori ve alt boyutlar incelenmiştir. Çalışmanın araştırma kısmında ise İstanbul Anadolu yakasında özel bir hastanede gerçekleştirilen anket çalışmasının sonuçlarına yer verilerek örgütsel adalet ile tükenmişlik arasındaki ilişki incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre örgütsel adalet ile tükenmişlik arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Demografik özellikler ile örgütsel adalet arasındaki ilişkiye bakıldığında cinsiyet haricinde yaş, kıdem ve eğitim seviyeleri arasında kısmi dereceli ilişkiler bulunmuştur. Tükenmişlik ile demografik özellikler arasındaki ilişkiye bakıldığında ise cinsiyet ve eğitim haricinde, yaş ve kıdem ile tükenmişlik arasında kısmi dereceli ilişkiler olduğu sonucuna varılmıştır.
Örgütsel adaleti sağlamada stratejik liderliğin rolü
Araştırmalar sürekli olarak, yetkin stratejik liderler altında çalışan çalışanların daha büyük bir adalet duygusuna sahip olduklarını göstermiştir. Ancak adaleti deneyimleyenleri incelemek için sadece birkaç çalışma yapılmıştır. ırak özel üniversite (Al Turath) olcağı bu çalışma stratejik liderlik ile örgütsel adalet arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Bu çalışma, tümü söz konusu üniversitede çalışan 250 çalışandan oluşan bir örneklem grubuna dağıtılan bir anket aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın hedef kitlesini çevredeki üst düzey yöneticiler, orta düzey yöneticiler ve idari personel oluşturmaktadır. Araştırma bulguları, örgütsel adalet ile tüm stratejik liderlik uygulamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif bir ilişki olduğunu göstermiştir. Bu sonuçlar, Irak özel üniversitelerinin (Al Turath) yetkin stratejik liderlere sahip olduğunu ve ayrıca araştırma camiasının örgütsel adalet fikri konusunda sağlam bir anlayışa sahip olduğunu göstermektedir. Son bölümde, çalışmayı, sonuçları, pratik çıkarımları, tavsiyeleri ve gelecekteki projeleri tartışıyoruz.
Performans değerlendirme sisteminden duyulan memnuniyet üzerine üretim sektöründe bir alan araştırması
Performans değerlendirme sistemi insan kaynakları yönetiminin en önemli unsurlarından biridir. İşletmelerin, performans değerlendirme sisteminden bekledikleri en büyük fayda işletmenin karını arttırmaktır. İşletmenin karını arttırmayı hedefleyen örgüt uyguladığı performans değerlendirme sistemi konusunda çalışanların algısını dikkatten kaçırmamalıdır. Bu çalışmada, üretim sektöründe faaliyet gösteren ve performans değerlendirme sistemi uygulayan köklü bir firma baz alınmıştır. Çalışma kapsamında performans değerlendirme sisteminden duyulan memnuniyetin; algılanan sistem bilgisi, örgütsel adalet ve iş tatmini ile aralarındaki ilişkilere bakılmış olup aynı zamanda performans değerlendirme sisteminden duyulan memnuniyetin, cinsiyet ve eğitim değişkenlerine göre değişip değişmediği de incelenmiştir. Bu ilişkilerin tespitinde SPSS programından yararlanılmıştır. Çalışma sonucunda çalışanların performans değerlendirmeden duyduğu memnuniyetin; algılanan sistem bilgisi, örgütsel adalet ve iş tatmini ile pozitif yönde ilişkili olduğu sonucuna varılmıştır. Aynı zamanda performans değerlendirme sisteminden duyulan memnuniyetin cinsiyet değişkenine göre farklılık göstermediği tespit edilmiş olup eğitim düzeyi değişkenine göre ise farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Performans değerlendirme, algılanan sistem bilgisi,örgütsel adalet, iş tatmini.
Örgüt kültürü ve algılanan örgütsel adaletin motivasyona etkisi: Kamu çalışanları örneği
Bu araştırmada çalışanların algıladığı örgüt kültürü ve örgütsel adaletin, motivasyonları üzerindeki etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma Çankırı'da hizmet veren bir kamu kurumunda çalışan 392 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular göre algılanan örgüt kültürü ve örgütsel adalet çalışanların hem içsel hem de dışsal motivasyonları üzerinde anlamlı etki yaratmaktadır. Buna göre örgüt kültürünün vizyon boyutu ile birlikte etkileşimsel adalete yönelik algı içsel motivasyonu artırmaktadır. Bununla birlikte dağıtımcı adalet dışsal motivasyonu artırırken, etkileşimsel adalet azaltmaktadır.
Örgütsel alt kültürlerde örgütsel adalet ve güven algısı üzerine bir araştırma
Bu çalışmada, örgütlerde yaygın kültürün yanında çeşitli alt kültürlerin de var olduğundan hareketle örgütsel adalet ve güven algılarının farklı örgütsel alt kültürlere göre ne derece farklılaştığı anlaşılmaya çalışılmaktadır.Bunun için, Adana ilinde büyük bir sanayi firması genelinde, mavi ve beyaz yakalı 924 iş görenden anket yoluyla elde edilmiş olan veriden yararlanılmıştır. Profesyonellik eğilimi, hiyerarşi eğilimi, klan eğilimi, yenilik eğilimi ve destekleyicilik eğilimi olmak üzere beş kültürel boyut üzerinde yapılan kümeleme analizi sonucunda firmada dört alt kültür saptanmış ve bunlar pragmatik kültür, güç kültürü, pasif kültür ve ihtiyatlı kültür olarak nitelendirilmiştir. Pragmatik kültürde adalet algısının diğer alt kültürlere oranla daha yüksek olduğu belirlenirken, güç kültüründe güven algısının diğer alt kültürlere göre daha düşük olduğu görülmüştür. Bu bağlamda, araştırmada elde edilen bulguların, örgütsel alt kültür ile örgütsel adalet ve güven yazınları açısından önemi tartışılmaktadır.Anahtar Kelimeler:Alt kültürler, örgüt kültürü, örgütsel adalet, örgütsel güven,kümeleme analizi.
Dönüşümcü liderlik ile örgütsel bağlılık, iş tatmini ve işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkilerde örgütsel adaletin rolü: İSO işletmelerinde bir araştırma
Ortak bir vizyon sunan, astlarına yön veren ve harekete geçiren dönüşümcü liderlerin işgörenlerin tutum ve davranışları üzerindeki etkilerinin hangi mekanizmalar aracılığıyla ortaya çıktığı yazında sıkça tartışılan konulardandır. Bu çalışmada dönüşümcü liderliğin, astların iş tatmini, örgütsel bağlılığı ve işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisinde örgütsel adaletin aracı değişken olduğu varsayılmaktadır.Bunun için Türkiye'de İstanbul Sanayi Odası tarafından belirlenen en büyük 200 işletmedeki ikinci düzey yöneticiler örneklem hedefi olarak belirlenmiş ve 286 yöneticiden anket yoluyla elde edilmiş verilerden yararlanılmıştır. Öncelikle araştırma modelinde yer alan değişkenlerin faktör yapısını tanımlayabilmek amacıyla keşfedici faktör analizi ve doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkilerin belirlenmesi amacıyla yapısal eşitlik modellemesi ile çoklu paralel aracılık etkisi analizleri gerçekleştirilmiştir. Yapısal eşitlik modellemesi ile dağıtım, işlem, etkileşim ve bilgi adaleti olmak üzere örgütsel adaletin dört boyutunun dönüşümcü liderlik ile iş tatmini, işten ayrılma niyeti ve örgütsel bağlılık arasındaki aracılık etkisi incelenmiştir. İş tatmini üzerinde dağıtım, etkileşim ve bilgi adaletinin, örgütsel bağlılık üzerinde etkileşim ve bilgi adaletinin, işten ayrılma niyeti üzerinde ise işlem adaletinin önemli değişkenler olduğu görülmüştür. Dönüşümcü liderlik örgütsel adaletin bütün boyutları ile güçlü bir şekilde ilişkilendirilmiştir. Aynı zamanda dönüşümcü liderliğin iş tatmini, örgütsel bağlılık ve işten ayrılma niyeti üzerinde dağıtım, işlem, etkileşim ve bilgi adaletinin kısmi aracılık etkisi olduğu görülmüştür.
İzlenim yönetimi taktiklerinin örgütsel sonuçlara etkisi üzerine bir araştırma
Bu çalışma, örgütlerde izlenim yönetimi taktiklerinin kullanılma düzeyi ile örgütsel sinizm ve adaletsizlik algısı arasındaki ilişkileri, performans değerleme sonuçlarından duyulan memnuniyetsizlik algısı kapsamında incelemektedir. Mevcut izlenim yönetimi yazınında niteliklerini tanıtma, kendini sevdirme ve örnek birey olma taktiklerinin yaygın olarak alt kademeden üste doğru kullanıldığı belirtilmektedir. Bu kapsamda Fortune-Türkiye Dergisi ilk 500 şirket listesinden, sektör ve istihdam yapılarına göre seçilen 30 şirketteki beyaz yakalı çalışana anket uygulanmıştır. Geçerli 369 anketten elde edilen veriler analiz edilmiştir. Çalışmada öncelikle kuramsal çerçeve sunulmuş, ardından araştırma hipotezleri ve araştırma soruları belirlenmiştir. Açıklanan kuramsal ilişkiler daha sonra içsel-dışsal, gözlenen-gizli ve aracı değişkenler kapsamında yapısal eşitlik modellemesinden yararlanılarak modellenmiştir. Keşfedici ve doğrulayıcı faktör analizleri, yol analizleri ve varyans analizleri ile korelasyon ve regresyon analizleri, tamamlayıcı istatistiki testlerle birlikte uygulanmıştır. Analiz sonuçları, hipotezlere ve araştırma sorularına ilişkin beklentileri desteklemektedir. İzlenim yönetimi taktiklerinin kullanılma düzeyi ile örgütsel sinizm ve adaletsizlik algısı arasındaki negatif ilişkilerde, performans değerleme sonuçlarından duyulan memnuniyetsizlik algısının önemli bir aracı faktör olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: İzlenim Yönetimi, Örgütsel Sinizm, Adaletsizlik Algısı, Performans Değerleme Sonuçları, Yapısal Eşitlik Modellemesi, Aracılık Etkisi.