Hasan Âli Yücel dönemi klasik eser tercümelerinin kanonlaşma bağlamında incelenmesi

Tanzimat'la başlayan yenileşme çabaları Türk inkılabı ile muasırlaşma ve muasır medeniyetler seviyesinin üzerine çıkma hedefi doğrultusunda yeni bir ivme kazanır. Edebiyatımızda klasik eserlerin tercümesi meselesi de batılılaşma ve modernleşme bağlamında Tanzimat'tan sonra tartışılmaya başlanır. Tartışmaların; klasik eserin tanımı, tercümesi yapılması gereken eserler, bizde klasik eser ve klasik dönem olup olmadığı, yapılacak tercümelerin kültürel değişimi doğuracağı gibi konularda yoğunlaştığı görülür. Maarif Vekili Hasan Âli Yücel'in öncülüğünde tercüme faaliyetlerinin devlet eliyle ciddiyetle ele alınması, Yücel'in eğitim ve kültür alanlarında yürüttüğü bir dizi çalışma, Türk devriminin kökleşmesine yöneliktir. Birinci Türk Neşriyat Kongresi'nde belirlenen esaslar çerçevesinde oluşturulan Tercüme Heyeti ve Heyetin toplantıları sonucu kurulan Tercüme Bürosu'nun çalışmaları neticesinde tercümeler ciddiyetle yürütülürken Tercüme Bürosu'nun resmi yayın organı Tercüme Dergisi ile de yapılan tercümeler ve planlamalar duyurulur. Türk aydınlanmasının gerçekleşmesi için ihtiyaç duyulan "yeni insan"ın okuması gerekli görülen klasik eserleri belirleyen Büro'nun yaptığı seçimlerle edebi kanon oluşumuna da etki edeceği düşünülebilir. Ayrıca tercümelerin Türk inkılabını destekleyen ve yapılan kültürel reformların felsefesi olarak sunulan hümanizma ruhunu yansıtacak eserler arasından seçiliyor olması, ideolojinin sanat ve edebiyatla olan ilişkisi bağlamında irdelenmesi ihtiyacını doğurur. Anahtar Kelimeler: Hasan Âli Yücel, İdeoloji-Söylem İlişkisi, Kanon, Klasik Eser, Modernleşme, Tercüme Dergisi, Tercüme, Türk İnkılabı