Hastane öncesi acil sağlık hizmetleri çalışanlarının COVİD-19 pandemisi döneminde çalışma koşulları ile iş stresi düzeyleri

Hastane öncesi acil sağlık hizmetleri çalışanlarının COVID-19 pandemisi döneminde çalışma koşulları ile iş stresi düzeylerinin incelendiği tanımlayıcı tipteki bu çalışmanın verileri, Ekim-Kasım 2021 tarihlerinde çevrimiçi veri toplama yöntemiyle elde edilmiştir. Çalışmaya 372 katılımcı dahil edilmiş, çalışanlara ait sosyodemografik özellikler, çalışma koşulları, çalışma ortam koşulları literatür bilgileri çerçevesinde araştırmacı tarafından oluşturulan sorularla, iş stresi düzeyleri ise İsveç İş Yükü-İş Kontrolü-Sosyal Destek Ölçeği'nin Türkçe versiyonu ile değerlendirilmiştir. Katılımcıların %53,5'i kadın, yaş ortalaması 32,57'dir. %71,0'ini acil tıp teknisyenleri oluşturmaktadır. Çalışma grubunun %76,1'i beş yıl ve üzerinde hastane öncesi acil sağlık hizmetlerinde görev yapmaktadır. Katılımcıların yaklaşık dörtte üçü acil sağlık hizmetleri istasyonunda çalışmaktadır. Pandemi döneminde günlük ortalama çalışma süresi yaklaşık yirmi saattir. Çalışanların %28,2'si herhangi bir meslek içi eğitim almadığını belirtmiş, %58,1'i pandemi öncesi dönemde ve pandemi döneminde en az bir kez şiddete maruz kaldığını ifade etmiştir. En sık karşılaşılan şiddet türü sözel şiddet, en fazla şiddet uygulayanlar ise hasta/hasta yakınlarıdır. Hastane öncesi acil sağlık hizmetleri çalışanlarının, pandemi döneminde iş kazası/meslek hastalığına yakalanma endişesi, çalışma hayatı ve aile hayatına ilişkin sorumlulukları, vardiyalı-gece çalışma süreleri, günlük çıkılan vaka sayıları artmıştır. Yapılan ikili lojistik regresyon analizi modellerine göre çalışanlarda iş stresini, yetersiz sayıda ekip üyesi ile çalışmak 1,88 kat (GA: 1,09-3,27), yöneticilerle anlaşmazlık yaşamak 2,16 kat (GA: 1,17-3,99), hasta/temaslılarla iletişim sorunları yaşamak 2,39 kat (GA: 1,36-4,20), kalitesiz yemek sağlanması 1,86 kat (GA: 1,07-3,23) artırmaktadır. Türkiye'de hastane öncesi acil sağlık hizmetleri çalışanlarının mevcut ve potansiyel sorunları ile ilgili daha fazla çalışma yapılmalı, gerçekleştirilecek idari ve mevzuat düzenlemelerinde ilgili kurum, kuruluş ve meslek örgütlerinin görüşleri alınmalıdır.