Hatti ve Hitit sanatında kullanılan sembol ve mühürlerin seramik sanatında estetik bir unsur olarak kullanımının araştırılması

Anadolu Eski Taş Çağı'ndan itibaren birçok uygarlığı bünyesinde barındırmış zengin kültür yapısına sahip köklü topraklardır. Anadolu topraklarında her Uygarlık kendinden bir iz bırakmıştır. Hitit Devleti Anadolu'daki büyük bir uygarlığın temsilcisi olarak uzun yıllar boyunca varlıklarını sürdürmüştür. Büyük bir Krallık haline gelen Hititler, hakimiyetleri altına aldıkları devletlerin kültürünü, dilini, dinini, sanat anlayışlarını benimseyip kendi kültürlerine katmışlardır. Hatti Uygarlığının her alanından etkilenmiş ve bağdaşarak bir bütünlük oluşturmuşlardır. Hititlerin sanata büyük önem ve değer vermeleri, el sanatlarında oldukça ilerlemiş bir uygarlık olmalarını sağlamıştır. Hitit sanatında heykellerin kutsal varlık olarak görülmesi heykel sanatına büyük anlam ve önem katmıştır. Heykellerinde çoğunlukla tanrı ve tanrıça heykellerinin yanı sıra aslan, geyik, boğa gibi kutsal hayvanlara da yer vermişlerdir. Bu heykeller pişmiş toprak, altın, gümüş, bronz, fildişi ve kuvars gibi malzemelerden yapılmıştır. Hitit Uygarlığı denildiğinde akla ilk gelen 'Hitit Güneşi' sembolüdür fakat bu sembol Hatti kültüründen gelmektedir. Dinsel törenlerde alem ve sancak olarak elde taşınan Güneş Kursu sembolü, kral mezarlarında bulunan mezar kültüdür. Heykel sanatı dışında, mimarisi, kabartma sanatı, mühür sanatı da Hititlerin el becerilerinde ne kadar başarılı olduklarının birer kanıtıdır. Çeşitli şekillerde oluşturulan Hitit mühürleri ticaret için büyük önem taşımış ve imza amacı ile kullanılmıştır. Yapılan arkeolojik kazılarda oldukça farklı ve çeşitli mühürler ortaya çıkarılmıştır. Hititlerin sade ve şık sanat eserleri geçmişten günümüze kadar bir çok sanatçıya ilham kaynağı olmuş ve bu yönde Hitit sanatının sembol ve mühürlerini ele alarak estetik kaygılar içinde eserlerine aktarmışlardır. Bu yönde Hatti-Hitit Uygarlıklarının kültürü, sembolleri, sanatı, dili ve dini araştırılmış, toplanan veriler doğrultusunda oluşturulan tasarımlar, estetik kaygılar göz önünde bulundurularak seramik üzerine aktarılmıştır. Bu araştırmada nitel yöntemlerden, gözlem, görüşme ve genel tarama modelleri ile literatür taramadan yararlanılmıştır. İki bölümden oluşan bu araştırmada, birinci bölümde ''Hatti ve Hitit Uygarlıkları'' konusuna, ikinci bölümde ise ''Günümüz Seramik Sanatında Hitit Etkileri ve Seramik Eserlerinde Hitit İzlerini Taşıyan Türk Sanatçılar ve Tez Uygulama Örnekleri'' konuları ele alınmıştır. Bu araştırma sonucunda yapılan seramik sanatında Hitit mühür ve sembollerinin uygulama örneklerinin rol model olacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Hitit Sanatı, Hitit Güneşi, Mühür, Türk Seramik Sanatçıları, Seramik