Hava Harp Okulu'nda görev yapan beden eğitimi öğretmenlerinin ders içi liderlik davranışlarının öğrenci gözüyle değerlendirilmesi

ÖZET Bu araştırmanın amacı, Hava Harp Okulu'nda görev yapan beden eğitimi öğretmenlerinin ders içi liderlik davranışlarının öğrenci görüşleri doğrultusunda belirlenmesi ve değerlendirilmesidir. Araştırmanın evrenini Hava Harp Okulu'nda öğrenim gören 1005 öğrenci, örneklemini ise aynı kurumun 2., 3. ve 4. sınıflarında okuyan ve tesadüfi örnekleme yöntemiyle seçilen 385 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Hava Harp Okulu'nda öğrenim gören ve ankete katılan öğrencilerin demografik bilgilerini içeren 5 soru ile birlikte öğrencilerin Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Ders İçi Liderlik Davranışlarına ilişkin görüşlerini belirlemeye yönelik 20 sorudan oluşan Likert tipi beşli ölçek kullanılmıştır. Anket, 385 öğrenciye pilot çalışma olarak uygulanarak geçerlik ve güvenirlik analizi yapılmış ve tüm madde geçerlik düzeyinin.30'un üstünde olduğu görülmüştür. Anketin güvenirlik katsayısı ise a=0.87 olarak bulunmuştur. Anketlerden elde edilen verilerin değerlendirilmesinde betimsel istatistikler yanında, görüşler arası ilişki aramada Ki Kare Testi; gruplar arası farklılıklar için Bağımsız Örneklem t Testi veya Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmış, anlamlı farkın hangi gruplar arasında olduğunu belirlemek amacıyla ise Scheffe Çoklu Karşılaştırma Testi uygulanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 11.0 istatistik programı kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda öğrencilerin; Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Ders İçi Liderlik Davranışlarından "Derslerine zamanında başlayıp zamanında bitirirler"; "Derslerinde uygulama yaparlar"; "Hitaplarında, emir ve komutlarında mevcut kanun ve yönetmeliklere uyarlar"; "Öğrencilerin, mevcut kanun ve yönetmeliklere uymalarını teşvik ederler"; "Mevcut programı uygulamada özenli davranırlar" görüşlerine çoğunlukla katıldıkları görülmüştür. Bunun yanında; "Branşında yeterli bilgiye sahiptirler"; "Modern yönetim yöntemlerini kullanırlar"; "Branşı dışında kalan konularda da bilgi sahibidirler"; "Öğrencileri daha iyisini başarmak için teşvik ederler"; "Ders konularını işlerken ses tonunu iyi ayarlarlar"; "Öğrencilere karşı bireysel farklılık gözetmeksizin davranırlar"; "Öğrencilere karşı dostça davranırlar"; "Öğrencilerin sorularını cevaplandırmaya çalışırlar"; "Ders konularını işlerken model olurlar" görüşlerine kısmen katıldıkları ve beden eğitimi öğretmenlerinin bu davranışlarında demokratik liderlik davranışı sergiledikleri görülmektedir. "Öğrencilerle kolay iletişim kurarlar"; "Cezalandırmaya doğru11 zamanda başvururlar"; "Öğrencilerini ödüllendirmeye çalışırlar"; "Yayın, kaynak ve dokümanlarını öğrencilerle paylaşırlar"; "Öğrencilerin beklentilerine karşı duyarlıdırlar"; "Ders esnasında öğrencilerin uygun olmayan davranışlarına karşı sabırlıdırlar" görüşlerine ise çok az katıldıkları ve bu davranışlarında ise otokratik liderlik özellikleri gösterdikleri sonucuna varılmıştır. Ayrıca; "Derslerine zamanında başlayıp zamanında bitirirler" "Cezalandırmaya doğru zamanda başvururlar", "Öğrencilerini ödüllendirmeye çalışırlar" ve "Ders esnasında öğrencilerin uygun olmayan davranışlarına karşı sabırlıdırlar" görüşleri ile SBE (Savaş Beden Eğitimi) dersinin yararına inanma değişkeni; "Yayın, kaynak ve dokümanlarını öğrencilerle paylaşırlar" ve "Ders konularını işlerken ses tonunu iyi ayarlarlar" görüşleri ile sınıf düzeyi değişkeni; "Mevcut programı uygulamada özenli davranırlar", "Modern yönetim yöntemlerini kullanırlar", "Branşında yeterli bilgiye sahiptirler", "Öğrencilerin, mevcut kanun ve yönetmeliklere uymalarını teşvik ederler" ve "Öğrencilere karşı bireysel farklılık gözetmeksizin davranırlar" görüşleri ile sınıf düzeyi ve SBE dersinin yararına inanma değişkenleri; "Öğrencilerle kolay iletişim kurarlar" ve "Öğrencilere karşı dostça davranırlar" görüşü ile SBE dersinin yararına inanma ve ders dışı spor faaliyetine katılma durumu değişkenleri; "Ders konularını işlerken model olurlar (yaparlar)" görüşü ile mezun olunan lise ve SBE dersinin yararına inanma değişkenleri; "Öğrencileri daha iyisini başarmak için teşvik ederler" görüşü ile sınıf düzeyi, mezun olunan lise ve SBE dersinin yararına inanma değişkenleri; "Branşı dışında kalan konularda da bilgi sahibidirler" görüşü ile sınıf düzeyi, SBE dersinin yararına inanma ve ders dışı spor faaliyetine katılma değişkenleri; "Öğrencilerin sorularını cevaplandırmaya çalışırlar" görüşü ile ders dışı spor faaliyetine katılma, okul dışında liderlik eğitimi alma ve SBE dersinin yararına inanma değişkenleri; "Derslerinde uygulama yaparlar" görüşü ile sınıf düzeyi, mezun olunan lise, okul dışında liderlik eğitimi alma durumu ve SBE dersinin yararına inanma değişkenleri; "Öğrencilerin beklentilerine karşı duyarlıdırlar" görüşü ile sınıf düzeyi, ders dışı spor faaliyetine katılma, okul dışında liderlik eğitimi alma durumu ve SBE dersinin yararına inanma değişkenleri arasında anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır (p<0,05).