Hayreddin Zirikli'nin divanında vatan şiirleri

Arap edebiyatı modern dönemde birçok edip ve şaire tanıklık etmiştir. Suriyeli şair Hayreddin Zirikli de bu şahsiyetlerdendir. Bu çalışmada Hayreddin Zirikli'nin hayatı, eserleri ve yaşadığı dönemdeki siyasi mücadeleye şiirleriyle katkısı ele alınmıştır. Zirikli, yaşadığı dönemde ilmi ve kültürel kaynaklardan beslenmiş, dönemin ilim merkezleri sayılan başta Şam, Beyrut, Kahire, İstanbul, Manisa, Taif, Fas gibi şehirlere ilim yolculukları yapmıştır. Birçok bürokratik görevlerde bulunan Zirikli hayatı boyunca edebiyatıyla vatan müdafaasını yürütmüştür. Arap milliyetçiliği ile öne çıkan Zirikli yeni dönem Arap edebiyatında vatanseverlik kimliği ile tanınmaktadır. Ömrünü emperyalist güçlere karşı kalemiyle mücadele ederek geçiren şair gelecek nesillere ve vatanseverlere ilham kaynağı olmuştur. Bu çalışmada giriş bölümünün ardından öncelikle Zirikli'nin hayatı ve eserleri birinci bölümde alt başlıklar halinde sunulmuştur. İkinci bölümde ise Zirikli'nin vatan temalı şiirleri tahlil yöntemleri üzerine yazılan kaynaklar ışığında incelenmiştir. Zirikli'nin vatan anlayışı ve vatanperverlik duygusunun geçirdiği kronolojik evreler bu şiirler aracılığıyla ortaya konulmuştur. Yapılan tahliller sonucunda Zirikli'nin şiirlerinde ağırlıklı olarak vatan, vatan sevgisi, Suriye halkının çektiği acılar, yaşadığı fakirlik olgusu, İngiliz ve Fıransız işgalinin getirdiği zorluklar, bağımsızlık özlemi gibi temalar işlediği tespit edilmiştir. Ayrıca şairin hayatında yaşadığı gelişmelerin etkisiyle vatan anlayışında değişmeler olmuş ve bu değişimlerin şiirlerine yansıdığı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Arap Dili ve Edebiyatı, Yeni Dönem Arap Edebiyatı, Suriye, Hayreddin Zirikli, Vatan şiirleri,