Hematolojik kanserlerde miRNA ifade düzeyleri ve tedaviye yanıt arasındaki ilişkinin araştırılması

Kan hücrelerinin üretiminden sorumlu olan kök hücrelerin kontrolsüz bir şekilde çoğalması sonucunda hematolojik kanserler ortaya çıkmaktadır. Epigenetik düzenlemede rol alan mikroRNA (miRNA) molekülleri hücre çoğalması, hücre farklılaşması, organogenez, apoptozis gibi hücresel olaylar ile kanser, kalp ve enfeksiyon hastalıkları gibi çeşitli hastalıkların gelişiminde rol oynamaktadırlar. MikroRNA'lar hematopoiezisin düzenlenmesinde kritik bir role sahiptir, hematolojik kanserlerde onkogenik ya da tümör baskılayıcı etki göstermektedir. Yapılan çalışmalarda çeşitli miRNA genlerinin ifade düzeylerinin hematolojik kanser hastalarında tedavi öncesi ve sonrası farklı olduğuna dair bulgular mevcuttur. Ancak farklı toplumlarda geniş hasta grupları ile yapılacak çalışmalara ihtiyaç vardır. Bu araştırmada hematolojik kanserlerde miR-17-92 gen kümesinde bulunan 17, 18a, 19a, 19b, 20a, 92a miRNA ifade düzeyleri ile tedaviye yanıt arasındaki ilişki analiz edildi. Hematolojik kanserlerden akut myelositer lösemi, akut ve kronik lenfoblastik lösemi, Hodgkin ve Non-Hodgkin lenfoma tanısı almış olan 24 hastadan tedavi öncesinde ve sonrasında alınan kan örneklerinden ve 33 sağlıklı bireyin kan örneklerinden elde edilen miRNA'ların ifade düzeyleri hibridizasyon temelli mikrodizgi yöntemi ile saptanarak istatistiksel olarak karşılaştırıldı. Sonuçlar değerlendirildiğinde hastaların tedavi öncesi ve sonrasına ait örneklerinde miR-17-92 gen kümesi üyelerinin ifade düzeylerinin kontrol grubuna göre artmış olduğu saptandı (p=0.001). Tedavi öncesi ve sonrasındaki değerler karşılaştırıldığında ise miR-19a ve miR-19b'nin tedavi sonrası grupta yüksek olduğu bulundu (p=0.001). Tedaviye yanıt veren ve vermeyen hastaların tedavi öncesi ve sonrasındaki değerleri analiz edildiğinde; tedaviye yanıt veren grupta yine miR-19a ve miR-19b'de artış saptandı (p=0.001, p=0.009). Araştırma sonucunda miR-17-92 gen kümesi üyelerinden miR-19a ve miR-19b'nin ifade düzeylerinin tedavi sonrasında artmış olduğu bu nedenle moleküler tedaviyi hedefleyen araştırmalarda yol gösterici olabileceği sonucuna varılmıştır.