Hemodiyaliz hastalarında demir parametrelerinin kas gücü ve kas elastisitesi ile hastaların fonksiyonel kapasiteleri üzerine etkisi

Amaç: Bu çalışmada hemodiyaliz (HD) hastalarında demir yükünün, kas gücü ve sertliği ile hastaların fonksiyonel kapasiteleri üzerine etkilerinin olup olmadığı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya en az 1 yıldır HD'e giren ≥18 yaş toplam 40 hasta alındı. Ferritin>700 ng/dl veya TSAT>40 olması demir fazlalığı olarak kabul edildi (Hasta grubu). Ferritin >100 ng/dl olan erişkin hastalar kontrol grubu olarak alındı. Hastalarda dinamometre kullanılarak dominant dirsek fleksiyon kas gücü (biceps) ve bilateral diz ekstansiyon kas gücü (quadriceps) ölçüldü. Ultrasound elastografi ile ARFI yöntemi kullanılarak kas SWV ölçümleri yapıldı. Fonksiyonel performansın değerlendirilmesinde 50 metre yürüme testi kullanıldı. Sonuçlar IBM SPSS V23 ve IBM AMOS V24 ile analiz edildi. Bulgular: Hasta ile kontrol grubu arasında yaş (51,05±15,45 yıl ve 62,06 ± 11,21 yıl; p=0,016), HD süresi (4,23 ± 2,94 yıl ve 6,64 ± 3,74 yıl; p=0,037), ferritin düzeyi (284,41 ± 106,52 ng/ml ve 1114,62 ± 418,53 ng/ml; p<0,001) ve TSAT düzeyi (%27,05 ± 5,59 ve %37,46 ± 13,60; p=0,006) açısından farklılık vardı. Hasta grubunda kas gücü daha düşük, 50 m yürüme süresi daha uzun ve kas SWV değerleri daha yüksekti. Ferritinin kas gücü üzerinde herhangi bir etkisi saptanmadı. TSAT ise sadece sağ bacak kas gücü üzerinde etkiliydi (β2=0,165; p=0,031). Ferritin artışının 50 metre yürüme testi süresini azalttığı (β2=-0,010; p<0,001), kas SWV değerlerini ise artırdığı saptandı (β2=0,001; p<001). TSAT'ın ise ne elastisite ne de yürüme testi üzerine herhangi bir etkisi saptanmadı. Sonuç: Ferritinin HD hastalarının kas sertliği ve fonksiyonel kapasite ile ilişkisi olduğu görülmüştür. Neden sonuç ilişkisini açıklayacak çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: hemodiyaliz, demir yüklenmesi, kas gücü, kas sertliği