İbnu't-Tarâve'nin Arap dilindeki yeri

İbnu't-Tarâve, hicri 5. asrın sonlarına doğru Endülüs'te yetişmiş büyük nahiv âlimlerinden birisidir. Endülüs'te ilmi faaliyetlerin yoğun olduğu bir dönemde yaşamış ve dönemin meşhur âlimlerinden nahvin yanı sıra fıkıh ve hadis alanında da eğitim almıştır. Eğitimini tamamladıktan sonra Meriye'ye yerleşmiş ve uzunca bir süre burada nahiv dersleri okutmuştur. Burada okuttuğu dersler ile haklı bir şöhret kazanan İbnu't-Tarâve, yaşadığı dönemde nahiv ve edebiyatta kemâl derecesine ulaşanlara verilen üstat lakabıyla anılmaya başlamıştır. Büyük dil âlimi Sibeveyhî'ye ve onun eseri olan el-Kitâb'a olan bağlılığı ile tanınan İbnu't-Tarâve, zaman zaman Sibeveyhî'nin görüşlerine aykırı görüşler ortaya koymuştur. Ayrıca birçok konuda, büyük dil otoriteleri kabul edilen Ebû Ali el-Fârisi ve Zeccâcî'nin görüşlerini de tenkit etmiştir. Bu eleştirileri sebebiyle Arap dili ve edebiyatı tarihinde daha çok muhalif tavrıyla bilinen bir âlimdir. Nahiv alanında özgün görüşleri de bulunan İbnu't-Tarâve, bazı konularda Basra ekolünün bazı konularda ise Kûfe ekolünün görüşlerini benimsemiştir. Tezimizde İbnu't-Tarâve'nin bu görüşlerini tespit ve tahlil etmeye çalışacağız. Anahtar Kelimeler: İbnu't-Tarâve, Endülüs, Nahiv Usulü, Basra Ekolü, Kûfe Ekolü, Risaletu'l-İfsah