II. Abdülhamid döneminde Selanik'te gayri müslüman ve müslim tebaada kadınların eğitimi: Karşılaştırmalı bir analizi

Abdülhamid Dönemi eğitim politikalarını tüm imparatorluk sınırları içinde incelenmek uzun bir zaman ve daha fazla maddi kaynak gerektirdiğinden dolayı tezi Selanik Vilayeti'ne bağlı Selanik merkeziyle sınırlandırdık. Selanik merkezini seçmemizin en önemli nedenlerinden biri, uzun yıllar boyunca Osmanlı İmparatorluğu hakimiyetinde kalan kentin farklı etnik ve kimliklere sahip cemaatlerden (Musevi-Müslüman-Hristiyan) oluşmasıydı. Kentin çok dinlilik ve çok dillilik özelliğinin yanı sıra, Selanik, eğitim açısından getirilen yeniliklerin uygulanmaya çalışıldığı bir kenttir. Eğitimli ve zengin insanların bu şehirde bulunması nedeniyle reformların ve yeniliklerin uygulanması kozmopolit olan bu kentte meydana gelmesi birçok modern okulun kurulmasında etkili olmuştur. Bunun dışında Selanik'teki okullar hem eğitim hem de donanım açısından mutlakıyet devrinin önemli okulları arasında bulunmaktaydı. Bu durum Selanik'in sahip olduğu konumu, sosyo-ekonomik açıdan gelişmişlik düzeyi ve diğer topluluklarla daha yakın iletişim içinde bulunmasından kaynaklanmaktadır. Yahudi ve Hristiyan cemaatlerin eğitimi kısmında kullanılan temel kaynaklar Yunanistan ve İsrail'deki üniversitelerde bulunan akademisyenlerin değerli çalışmalarından oluşmaktaydı. Tezin asıl eksik olan kısmı ise (Müslüman tebaanın eğitimi) Osmanlı arşivinden alınan belgeler, salnameler ve döneme ait gazete ve dergilerin yanı sıra ikincil kaynakların desteğiyle tamamlanmaya çalışıldı. Son kısımda ise, Bab-ı Ali'nin bu okullaşmaya olan tutumunu finans ve denetim mekanizmaları çerçevesinde ele aldık. Anahtar Kelimeler; Selanik, Sultan Abdülhamid, Kadınların Eğitimi,Müslüman, Yahudi ve Hristiyan tebaa, Okulların Tesis & Finansmanı ve Denetimi