İki farklı biyokömür uygulamasının bitki verimine ve toprak kalitesine etkisinin belirlenmesi

Bu tez çalışmanın amacı, killi bir toprakta iki farklı biyokömür kaynağının toprağın fiziksel, kimyasal ve biyo-kimyasal özellikleri ile kışlık buğday, kırmızı biber ve kırmızı lahana bitkilerinin verim ve besin elementi alımına etkisinin belirlenmesidir. Çalışma, Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü'ne ait Bafra Deneme İstasyonu'nda iki münavebe döneminde yürütülmüştür. Tarla denemesi, çeltik kavuzu ve tavuk gübresi biyokömür uygulamalarının 6 farklı dozu (0, 1, 2, 3, 4 ve 5 ton/da) tesadüf bloklarında bölünen bölünmüş parseller deneme deseni şeklinde kurulmuştur. Deneme 3 tekerrürlü ve çakılı olarak yürütülmüştür. Münavebe dönemlerinde sırası ile buğday, kırmızı lahana ve kırmızı biber yetiştirilmiştir. Biyokömürler sadece deneme başında uygulanmış ve ikinci dönem bakiye etkisi araştırılmıştır. Biyokömür dozlarına ilaveten münavebede bulunan bitkilerin isteklerine uygun şekilde kimyasal gübreleme yapılmıştır. Her iki münavebe dönemi sonunda da her parselden 0-20 cm derinlikten toprak örnekleri alınmıştır. Toprakların fiziksel, kimyasal ve biyo-kimyasal özelliklerinin yanı sıra her rotasyon sonunda bitkilerin verimleri ve yaprakların besin elementi içerikleri de belirlenmiştir. Her iki biyokömür uygulamasında da doz artışı ile verim artmış ancak verimlerdeki artış istatistik olarak önemli bulunmamıştır. Biyokömür dozları artışı ile fiziksel özelliklerden toprakların hacim ağırlığı azalırken(% 3.5), toplam gözeneklilik (% 3), tarla kapasitesi nem içeriği (% 5.3), solma noktası nem içeriği (% 1.26) ve yarayışlı su içeriği (% 1.26) artmıştır. Biyokömür dozu artışı agregat stabilitesi değerlerinin istatistiksel olarak önemli düzeyde değişmesine neden olmamıştır. Toprağın kimyasal özelliklerinden pH, elektriksel iletkenlik, kireç, organik madde, azot, fosfor, bakır, mangan ve çinko istatistiksel olarak önemli düzeyde değişmezken, rotasyon dönemi ve dozlara bağlı olarak toplam karbon C (%7) konsantrasyonu yükselmiştir. Toprakta potasyum konsantrasyonu, münavebe dönemi ve doz artışı ile artarken (%49), Fe konsantrasyonu, biyokömür dozları arttıkça (%34) azalmıştır. Biyokömür çeşitleri ve uygulama dozlarına bağlı olarak toprağın mineral azot ve mikrobiyal biyokütle karbonu içeriği ile alkalin fosfataz, dehidrogenaz ve üreaz enzim aktiviteleri değişmezken, biyokömür dozu artışı ile CO2 ve beta glukosidaz aktivitesi azalmıştır. Biyokömür hem organik atıkların değerlendirilmesi bakımından hem de toprağın fiziksel özelliklerini iyileştirmesi bakımından toprağın fonksiyonlarını iyileştirmede önemli etki yapmıştır. Biyokömürün tek başına kullanımı, bitkinin gereksinimi olan besin elementlerini karşılaması mümkün görülmemektedir. Ancak biyokömür uygulamalarında istatistiksel olarak önemli olmasa da verim artışlarının olması, uygun bir gübreleme ile biyokömürün toprağa uygulanan besin elementi yarayışlığının artmasına katkı sağladığını göstermiştir.