İktidarın mekânda gücü somutlaştırması ve İstanbul örneği

Lider, ilke veya hâkim ideoloji; yani iktidar, tarih boyunca mekânın üretimine müdahil olarak toplumun biçimlendirilmesinde etkin olmuş, kentlerin ortaya çıkışından itibaren mekânı iktidar gücünün somutlaştığı bir yer haline dönüştürmüştür. Bu tez çalışması; Henri Lefebvre'nin mekân kuramı ve dönemselleştirmeleri üzerinden İstanbul'un farklı yıllarını inceleyerek, iktidarların kent planlaması aracılığıyla mekânda gücünü somutlaştırma hallerini açıklamaktadır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, Lefebvre'nin mekân kuramı, mekân üçlemesi ve dönemselleştirmesi ile planlama kuramları açıklanmıştır. İkinci bölümde, İstanbul'da mekân üretimi; 1838-1923, 1923-1950, 1950-1980 ve 1980 sonrası dönemlerine ayrılarak açıklanmış, aynı zamanda ekonomi-politik bağlam ve kent planları da irdelenerek Lefebvre'nin tarihsel mekân, soyut mekân ile çelişkili mekân kavramları üzerinden bu dönemler incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise Taksim Meydanı'nın tarihsel gelişimine bakılarak, 2002 yılı sonrası ve Taksim Meydanı Yayalaştırma Projesi üzerinden, Lefebvre tarafından geliştirilen çelişkili mekân kavramının okuması yapılmıştır.