İleri evre yaş tip yaşa bağlı makula dejenerasyonu tedavisinde başarıyı etkileyen faktörler

Bu çalışmada; Karadeniz Teknik Üniversitesi Göz Hastalıkları Retina biriminde ileri evre yaş tip yaşa bağlı makula dejenerasyonu tedavisinde başarıyı etkileyen faktörleri araştırmayı amaçladık. Ocak 2013 ile Aralık 2019 tarihleri arasında yaş tip ARMD tanısı alan ve makula ödemi, intraretinal hemoraji, koroidal neovaskülarizasyon sebebiyle en az 3 kez ardışık intravitreal anti-VEGF enjeksiyonu yapılmış olan hastalar çalışmaya dahil edildi. Bu çalışma retrospektif bir çalışmadır. Çalışmaya dahil edilen tüm hastaların demografik özellikleri, tedavi öncesi (bazal) ve nihai EİDGK, ilaç değişimi öncesi ve sonrası görme keskinlik düzeyleri belirlendi. Hastaların tümüne retina fotoğrafı çekildi ve spektral domain OCT (RTVue, Optovue, Inc., Fremont, CA) ve FFA (Optos, California, Optos PLC, Dunfermline, UK) incelemesi yapıldı. OCT görüntülerinde retina içi ve retina altı sıvı birikimi ile CRT (santral retinal kalınlık) ve tespit edilebilen CNV kalınlığı hesaplandı. Hastalarda PED varlığı not edildi. Anjiografi ile fluoresein kaçağına sebep olan CNV odağının boyutu değerlendirildi. Olgulara en az 3 yükleme dozu İVR (intravitreal) anti-VEGF enjeksiyonu planlandı. Çalışmaya 59 hastanın 95 gözü dahil edildi. Hastaların 39'u (%66,1) erkek, 20'si kadın (%33,9) olup, yaş ortalaması 70 ± 5,62 (64-81) idi. İncelenen gözlerin 82'sinde (%86,3) seröz PED varlığı izlenmişken, 13'ünde (%13,7) PED izlenmedi. Gözlerin 65 (%68,4) tanesinde OCT ile tespit edilebilen CNV vardı ve 33 (%34,7) tanesi Tip-1 CNV iken, 32 (33,7) tanesi Tip-2 CNV idi. Görme keskinlik Logmar değerleri tedavi öncesi ortalama 0,91±0,72 iken tedavi sonrası 1,22±0,81 olduğu saptandı. Tedavi öncesi FFA sızıntı alanı ortalama 14,18±17,81 iken tedavi sonrası 11,87±14,79'a geriledi. OCT ile ölçülen CRT başlangıçta ortalama 324,8±197,74 mikron iken tedavi sonrası 250,15±108,86 mikron olarak belirlendi. Tedaviye rağmen görme keskinlikleri zaman içinde azalan gözlerin CRT değerleri ve FFA'da tespit edilen sızıntı alanı azaldı. Bu durum istatistiksel olarak anlamlı bulundu. CRT düzeyi artan gözler ve sabit kalıp azalan gözler CNV tipi ve ilaç değişimi ihtiyacı açısından karşılaştırıldı. Sonuç olarak ileri evre yaş tip ARMD tedavisinde anti VEGF tedavisindeki başarı birçok faktör tarafından etkilenmekle birlikte en önemli faktör olarak başlangıç görme düzeyinin durumu olduğu sonucuna varılmıştır. Tedavi başlangıcında görme düzeyi düşük olan hastalarda (morfolojik düzelmeye rağmen) prognozun kötü olduğu belirlenmiştir.