İlkokul çocuklarında Tanrı tasavvuru: Suriyeli ve Türk çocukların karşılaştırmalı analizi

İnsanoğlunun varoluşuyla birlikte birey için inanç olgusu da mevcudiyetini sürdüren bir kavram olarak ortaya çıkmıştır. İnanç olgusunun temelinde Tanrı fenomeni ve Tanrının birey tarafından anlaşılma şekli belirleyici bir husustur. Sosyal bir varlık olan insan, parçası olduğu kültürel yapının kodlarını bünyesinde barındırmaktadır. Bu kültürel kodlar arasında bireyin mensup olduğu din, onun Tanrıyı anlama ve tasavvur etme biçimini şekillendiren temel faktörlerdendir. Bununla birlikte aynı dine mensup olanların Tanrı tasavvurlarının farklılaştığı ifade edilebilir. Bu farklılaşmada dini deneyimlerin, gelişim aşamasındaki bireysel farklılıkların, bilişsel ve psikososyal gelişim süreçlerinin, ebeveyn ilişkilerinin vs. etkili olduğu söylenebilir. Yaşamların farklılaşması bireyin kendine has bir Tanrı tasavvuru geliştirmesini de beraberinde getirmektedir. Son yıllarda yaşanan savaş ve göçler sadece olduğu yeri değil tüm dünyayı direkt veya dolaylı yollardan etkilemektedir. Savaş ve göçün son yıllarda yoğun yaşandığı yakın coğrafyamızda Suriyeli çocukların çok fazla olumsuz etkilendikleri söylenebilir. Savaşların beraberinde getirdiği olumsuz şartların ve deneyimlerin çocukların Tanrı tasavvurları üzerinde nasıl bir etki yaptığı merak edilen bir konudur. Dolayısıyla bu araştırmada savaş ve zorunlu göç mağduru çocuklar ile bu durumları hiç yaşamamış aynı dini geleneğe mensup Türk çocukların Tanrı tasavvurlarının karşılaştırılmak istenmiştir. Böylelikle bu araştırma,farklılık ve benzerlikleri ortaya koyulması amacıyla fenomenolojik desende yapılmış nitel bir çalışmadır. Araştırmanın çalışma grubunu, Elazığ ilinde bir ilkokulda eğitimine devam eden 7-12 yaş arası 15 Türk ve 15 Suriyeli toplam 30 çocuk oluşturmaktadır. Veriler, çocuklardan Tanrıya bir mektup yazmaları istenerek toplanmıştır. Sonuç olarak Müslüman olan her iki grupta da antropomorfik Tanrı anlayışını içeren ifadelere rastlanmadığı, çocukların yaşları büyüdükçe Tanrıyı daha gerçekçi olarak tanımladıkları, Türk çocuklarda olumlu Tanrı tasavvurlarının, Suriyeli çocuklarda ise cezalandırıcı Tanrı tasavvurlarının daha yüksek olduğu anlaşılmıştır.