İmmunsupresif tedavi alan renal nakil yapılmamış böbrek hastalarında BK virüs sıklığı ve klinik parametreler ile ilişkisi

Giriş ve Amaç: BK virüs (BKV) özellikle renal nakil başta olmak üzere solid organ transplantasyonu sonrası immünsupresif tedavi alan hastalarda nefropati, greft disfonksiyonu ve kaybının önemli bir sebebidir. Fakat bağışıklığı baskılanmış hastalarda BKV ile ilişkili böbrek hastalıklarının tam spektrumu belirsizliğini korumaktadır. Çocukluk çağında görülen renal hastalıklarda da çoğunlukla immünsupresif tedavi verildiğinden bu hastalar viral reaktivasyon açısından risk altındadır. Çalışmamızda; immünsupresif tedavi kullanan renal nakil yapılmamış böbrek hastalarında plazma ve idrar BKV DNA sıklığı, bu hastaların renal bulguları ile ilişkisi değerlendirilerek renal prognoza katkısı olup olmadığı ve nakil öncesi BKV taraması yapılmasının gerekliliğinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Nefroloji Polikliniği'nde böbrek nakli dışı renal hastalıklar nedeniyle takipli ve immünsupresif kullanmakta olan, 18 yaşının altında toplam 46 hasta ve 28 sağlıklı kontrol çalışmaya dahil edildi. Hasta ve kontrol gruplarından idrar ve kan örneği alınarak polimeraz zincir reaksiyonu yöntemi ile BKV DNA çalışıldı. Bulgular: Hasta grubunun 25'i (%54,3) kadın, 21'i (%45,7) erkek ve ortalama yaşları 11,3 ± 4,6 yıldı. Tanı sırasındaki ortalama yaş ise 8,25 ± 4,9 yıl idi. Hastalarımızın ortalama takip süresi 35 aydı. Sağlıklı kontrol grubunun 13'ü (%46,4) kadın, 15'i (%53,6) erkek ve ortalama yaşları 9,92 ± 4,5 yıldı. Örnek alım sırasında hastaların 24'ü (%52,2) metilprednizolon, 6'sı (%13) siklosporin + metilprednizolon, 6'sı (%13) mikofenolat mofetil + metilprednizolon, 3'ü (%6,5) kanakinumab, 2'si (%4,3) siklosporin, 2'si (%4,3) ekulizumab, 1'i (%2,15) siklofosfamid + metilprednizolon, 1'i (%2,15) ekulizumab + metilprednizolon, 1'i (%2,15) mikofenolat mofetil + ekulizumab + metilprednizolon kullanmaktaydı. Hastalardan 6'sı (%13) siklofosfamid, 1'i (%2,15) siklosporin, 1'i (%2,15) takrolimus, 1'i (%2,15) mikofenolat mofetil, 1'i (%2,15) ritüksimab tedavilerini geçmişte kullanmıştı. Çalışılan hasta grubu plazma örneklerinin hiçbirinde pozitiflik saptanmadı. Sadece 2 hastanın idrar örneklerinde (%4,35) BKV DNA saptandı. Bu hastalardan biri sistemik lupus eritematozus (SLE), diğeri steroide bağımlı nefrotik sendrom tanılarıyla izlenmekteydi. Hastaların ikisi de geçmişte siklofosfamid kullanmıştı. Sağlıklı kontrol grubunda plazma ve idrar örneklerinde pozitiflik saptanmadı. Sonuç: İmmünsupresif tedavide tek başına steroid kullanılması BKV reaktivasyonu için önemli bir risk faktörü olarak görünmemektedir. Yoğun immünsupresif tedavi almayan çocuk hastalarda renal nakil öncesi plazma ve idrar BKV DNA taraması yapılması gerekli gibi görünmemektedir. Özellikle altta yatan hastalık SLE ise ya da immünsupresif olarak siklofosfamid kullanılıyorsa BKV reaktivasyonun daha sık olabileceği ve bu hastalarda BKV taraması yapılabileceği düşünülmüştür. Sağlıklı kontrol grubumuzda hiçbir hastada pozitiflik saptanmaması sağlıklı çocuklarda BKV virüri ve viremisinin çok düşük olduğunu düşündürmektedir.