The impacts of urban processes on socio-spatial segregation and inequalities: The case study of Amman, Jordan

Bu çalışma, Ürdün'ün Amman şehrinin sosyal, ekonomik, politik yönlerindeki kent süreçleri ve değişimlerinin kent morfolojisi ve sosyo-mekansal ayrım ile şehirdeki eşitsizlikler üzerindeki etkilerini incelemektedir. Çalışma, her iki ucun birbirine karşı yaşadığı eşitsizlik ve izolasyondan ötürü tek şehirdeki iki ayrı şehir olarak düşünülen Doğu ve Batı Amman'daki farklı yaşam tarzlarının derinlemesine analiz ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın amacına, bölgedeki politik dengesizlik nedeniyle pek çoğu mülteci olan Filistinli, Iraklı ve Suriyeli gibi Amman'a gelen farklı göçmenlerin motifleri üzerinde çalışarak ulaşılmıştır. Ayrıca, bu araştırma şehrin ekonomik reform süreci, küreselleşme süreci ve neoliberal süreçler gibi politik kararlarındaki değişin etkisini anlamayı ve keşfetmeyi amaçlamaktadır. Hem Amman'daki güncel mega projelerin hem de tarihi şehir merkezinin vaka çalışmaları bu çalışma ile hedeflenen bulgulara ulaşmak için incelenmiş ve gözden geçirilmiştir. Araştırma yöntemleri, uygun teorik çalışma ile mümkün olduğunca çok veri toplamak amacıyla hem niteliksel hem de niceliksel araştırmaların kullanımıyla birincil ve ikincil araştırmaları içerecek şekilde Amman ve yapılaşmış çevresinin tarihi ve güncel kaynaklarının gözden geçirilmesini içermektedir. Çeşitli paydaşlarla görüşmeler yapmak ve Doğru ve Batı Amman arasındaki farklı yaşam tarzlarını gözlemlemek üzere alan ziyaretleri yapıldı. Çalışma, herhangi bir şehirde ayrımın kaçınılmaz olduğu ve dünyadaki hemen hemen tüm şehirlerde yaşansa da, bunun; yalnızca her bir ayrılmış taraf diğerinden farklı hayatlar yaşadığından ve taraflar birbirinden izole hale geldiğinden olağandışı hale geldiği sonucuna varmaktadır. Bu izolasyon Amman'da görünür haldedir ve bu araştırma ile söz konusu eşitsizliklerin birden fazla sürecin müşterek sonucu olduğu sonucuna varılmıştır. Bu tür eşitsizlikler temel olarak, kontrol etmesi zor şekilde ve bu nedenle de şehrin yapılaşmış ortamını kayda değer derecede dönüştüren ve şehrin morfolojisini ve sosyal refahını etkileyen sürekli bir ani göçmen akımı ile sonuçlanmış bölgedeki jeopolitik değişikliklerden kaynaklanmaktadır. Bu, küreselleşme ve neoliberal süreçlere ilaveten şehirdeki ekonomik reformlar gibi diğer süreçlerle bir araya geldiğinde, alt sınıf Doğu Amman'ının göz ardı edilmesi pahasına üst sınıf Batı Amman'ın yükselişi ve aşırı ilgi görmesi ile sonuçlanmıştır. Nihayetinde ayrımlanmış bir şehir oluştuğundan, farklı okullara gidilen, farklı yerlerden alışveriş yapan, hayata bakışların farklı olan ve bu nedenle de bir birilerine karşı tahammülü olmayan Doğu ve Batı Amman sakinleri arasında neredeyse tam bir izolasyon ortaya çıkmıştır.