İnflamatuar barsak hastalarında aşil entezopati ve vitamin D düzeyi

Ülseratif Kolit (ÜK) ve Crohn Hastalığı (CH) ekstraintestinal manifestasyonlarla (EİM) seyredebilir. En sık görülen EİM'lerden birisi de spondiloartropatilerdir. Spondiloartropatinin (SpA) kardinal semptomlarından birisi entezopatidir. Manyetik rezonans ve ultrasonografi (USG) ile entezopati saptanan hastaların çoğunun asemptomatik olduğu bildirilmiştir. Bu nedenle entezopatinin tanısında radyolojik görüntüleme yöntemleri ön plana çıkmıştır. USG'nin entezopati tanısında geçerliliği birçok çalışmada kanıtlanmıştır. Vitamin D (Vit D) klasik vitaminlerden farklı olarak vücudumuzda sentezlenmekte dolayısıyla bir hormon olarak kabul edilmektedir. Vit D düzeyi ile entezopati arasında bir ilişki olup olmadığı bilinmemektedir. Biz çalışmamızda İBH hastalarında entezopatiyi, en sık görüldüğü bölge olan aşil bölgesini USG ile değerlendirerek saptamayı ve Vit D düzeyini çalışmayı planladık. Böylece entezopati, Vit D düzeyi ve İBH'nın klinik, labaratuar ve endoskopik parametreleri arasında ilişki olup olmadığını araştırmayı amaçladık. Çalışmaya İBH tanısıyla izlenen 100 hasta (52 ÜK ve 48 CH) ve 30 sağlıklı kontrol grubu dahil edildi. Hasta grubunda toplam 51 erkek (yaş ortalaması 37.2±11,4), 49 kadın (yaş ortalaması 40.1±12,2) vardı. Kontrol grubu yaş ve cinsiyet açısından hasta grubuna benzerdi. Kontrol grubunda entezopati saptanmaz iken hasta grubunda 25 hastada (%25) saptandı. Bunlardan sakroiliiti de saptanan 6 hastanın ileri değerlendirilmesinde Ankilozan Spondilit tanısı konularak tedavileri düzenlendi. OMERACT skoru hasta grubunda kontrol grubuna kıyasla anlamlı olarak daha yüksekti (p<0.001). ÜK ve CH grubunu OMERACT skoru açısından karşılaştırdığımızda anlamlı bir fark yoktu. Hastaların alt grup analizinde ise klinik aktivitelerine göre gruplandırıldıklarında, OMERACT skoru şiddetli hastalıkta anlamlı olarak daha yüksekti (p:0.044). Hasta ve kontrol grubu arasında Vit D düzeyi karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktu. ÜK ve CH hastalarının Vit D düzeyi karşılaştırıldığında; CH olanlarda Vit D eksikliği olanların yüzdesi daha fazla olmakla birlikte bu fark istatistiksel anlama ulaşmıyordu (p=0.078). Hastalar hastalık aktivitesine göre gruplandığında; hastalık aktivitesi ile Vit D düzeyi arasında negatif yönde bir korelasyon olduğu görüldü (p:0.031). Sonuç olarak İBH hastalarında; endoskopik olarak aktif hastalıkta ve klinik olarak şiddetli hastalıkta USG ile belirlenen aşil entezopati sıklığı ve OMERACT skoru artmıştır. USG asemptomatik İBH ilişkili SpA hastalarının tanısında faydalı olabilir. Hasta grubunda Vit D düzeyi kontrol grubuna göre farklı çıkmamakla birlikte daha ciddi hastalıkta daha düşük düzeydedir. İBH hastalarında özellikle Vit D'nin eksikliği, tedavi ve takipteki olası rolüne ilişkin çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: İnflamatuar barsak hastalığı, aşil entezopatisi, D vitamin