İnformal iletişim biçimi olarak okullarda söylenti ve dedikodunun öğretmen görüşlerine göre incelenmesi

Bu araştırmada, kamu ilkokullarında görevli öğretmenlerin informal iletişim biçimlerinden olan örgütsel söylenti ve dedikoduya ilişkin görüşleri incelenmiştir. Örgütsel söylenti; bir olayın olduğuna yönelik örgüt çalışanları arasında dolaşan informal konuşmalar; örgütsel dedikodu ise ortamda hazır olmayan insanlar hakkındaki informal değerlendirici konuşmalar olarak tanımlanabilir. Öğretmenler arasında dolaşan örgütsel söylenti ve dedikodunun örgütsel etkilerinin incelenmesi ve buna bağlı olarak zararlı yönlerinin azaltılıp, yararlı yönlerini örgütsel amaçlar doğrultusunda kullanmaya yönelik stratejilerin geliştirilmesi bu araştırmanın odak noktasını oluşturmaktadır. Bu araştırmada, betimsel ve ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, Türkiye'deki kamu ilkokullarında görev yapan ilkokul öğretmenleri, örneklemini ise 16 ilde görev yapan toplam 1907 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri, Dağlı ve Han (2018) tarafından geliştirilen "Örgütsel Söylenti Ölçeği" ile Han ve Dağlı (2018) tarafından geliştirilen "Örgütsel Dedikodu Ölçeği" kullanılarak elde edilmiştir. Araştırma sonucunda ulaşılan bazı önemli bulgular şöyledir: Öğretmenlerin örgütsel söylentinin bilgi edinme ( =2.57) ve sosyalleşme ( =2.37) boyutlarına ilişkin görüşlerinin ortalaması "katılmıyorum", sinik etki ( =3.56) boyutuna ilişkin görüşlerinin ortalaması ise "katılıyorum" düzeyinde saptanmıştır. Medeni durum ve öğrenim durumu değişkenlerine göre öğretmenlerin söylentiye yönelik görüşleri arasında anlamlı fark saptanmamıştır. Cinsiyet değişkenine göre sosyalleşme boyutunda, mesleki kıdem değişkenine göre bilgi edinme, sosyalleşme ve sinik etki boyutlarında, okul büyüklüğü değişkenine göre bilgi edinme, sosyalleşme ve sinik etki boyutlarında, sosyal medya kullanım sıklığına göre ise bilgi edinme, sosyalleşme ve sinik etki boyutlarında anlamlı fark saptanmıştır. İstatistiksel olarak bulunan bu anlamlı farkların etki büyüklüğü ise düşük düzeydedir (ŋ2< 0.06). Öğretmenlerin örgütsel dedikodunun haberdar olma ( =2.59) ve ilişkileri geliştirme ( =2.38) boyutlarına ilişkin görüşlerinin ortalaması "katılmıyorum", örgütsel zarar ( =3.57) boyutuna ilişkin görüşlerinin ortalaması ise "katılıyorum" düzeyinde saptanmıştır. Cinsiyet, medeni durum ve öğrenim durumu değişkenlerine göre öğretmenlerin dedikoduya ilişkin görüşleri arasında anlamlı fark saptanmamıştır. Mesleki kıdem değişkenine göre haberdar olma, ilişkileri geliştirme ve örgütsel zarar boyutlarında, okul büyüklüğü değişkenine göre ilişkileri geliştirme ve örgütsel zarar boyutlarında ve sosyal medya kullanım sıklığına göre ise haberdar olma ve örgütsel zarar boyutlarında anlamlı fark saptanmıştır. İstatistiksel olarak bulunan bu anlamlı farkların etki büyüklüğü ise düşük düzeydedir (ŋ2< 0.06). Araştırmada yapılan korelasyon analizinde örgütsel söylenti ve dedikodunun boyutları arasında anlamlı ilişkiler saptanmıştır.