İnsan diş dokusundaki elementlerin postmortem interval belirlenmesi açısından kullanılabilirliğinin değerlendirilmesi

AMAÇ: Ölümden sonra insan vücudunda çürüme sürecine bağlı fiziksel ve kimyasal değişiklikler olmaktadır ve bu değişiklikler postmortem interval tahmininde kullanılmaktadır. Kullanılan birçok yönteme rağmen postmortem intervali tam olarak belirleyen bir yöntem henüz bulunmamaktadır. Yapılan çalışmalarla; ölüm zamanını net gösterecek yöntemler bulunması amaçlanmaktadır. Anatomik lokalizasyonu, sağlam ve izole yapısından dolayı diş diğer dokulara göre daha korunaklı olduğundan postmortem interval tahmininde doğru ve uzun süreli sonuçlar elde etmeye uygun olabilecek bir dokudur. Amacımız; ölüm zamanı kesin olarak bilinmeyen ve açık arazide bulunan cesette diş dokusundaki element seviyelerinin postmortem süreç ile ilişkisini incelemek ve artış-azalış-değişikliklerini değerlendirerek ölüm zamanının saptanmasındaki kullanılabilirliğini araştırmaktır. GEREÇ VE YÖNTEM: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi Polikliniği'ne başvuran hastaların sağlıklı ve parçalanmadan çekilmiş 3. molar dişleri alındı. Dişler içerisinde sert alçı bulunan çene benzeri plastik bir modelde üzeri hayvansal çizgili kas dokusuyla kapatılarak açık havada çürüme sürecine bırakıldı. Örnekler, çekim sonrası 0. saat (kontrol grubu), 1.ay, 3.ay, 6.ay, 9.ay, 12.ay olmak üzere, her grupta 10 örnek olacak şekilde toplam 6 gruba ayrıldı. Süreç sonunda 6 grubun dişleri parçalama, öğütme ve asitle eritme işlemlerinden geçirildi ve İndüktif Eşleşmiş Plazma-Kütle Spektrometresi (ICP-MS) analiz yöntemi kullanılarak Na, Mg, P, Ca, Fe, Mn, Co, Zn, Cd, Pb, Si elementlerinin ölçümleri yapıldı. BULGULAR: Çalışmamızda Na, Mg, Fe, Co, Pb, Si elementlerinde istatistiksel olarak anlamlı değişiklikler olduğu tespit edildi. Özellikle Co elementinde gruplar arası artışın dikkate değer şekilde düzenli olduğu ve hiçbir grupta dalgalanma göstermediği belirlendi. Na elementinin 1.ay pikinden sonra düzenli olarak azaldığı, Fe elementinin 1.ayda artışının 3.aya göre fazla olması dışında düzenli bir şekilde arttığı, Pb ve Si elementlerinin 3.ayda 6.aya göre görülen fazla artışları dışında düzenli olarak artış gösterdiği görüldü. SONUÇ: Co ve Na elementleri için konsantrasyondan postmortem interval tahmini yapmamızı sağlayacak 2 adet regresyon denklemi elde edildi. İnsan diş elementlerinde postmortem gerçekleşen değişimler daha büyük örneklem grupları, farklı çürüme ortamları, daha uzun süre ve daha fazla element analizini kapsar şekilde çalışılmalıdır. Bulunacak denklemler diğer postmortem interval tahmin yöntemleriyle kıyaslanmalıdır. Anahtar Kelimeler: Adli Tıp, Postmortem İnterval, Element Analizi.