İnsani yardım lojistiğinde sivil-asker işbirliği performansı kapsamındaki lojistik becerilerin değerlendirilmesi

Doğal afetlerde ve insani yardım harekâtlarında beraber görev alan sivil ve asker personelde bulunması gereken nitelikler düşünüldüğünde, lojistikçi olarak farklı bakış açıları görülebilmektedir. İnsani yardım lojistiğinin doğru yönetimi, sivil-asker işbirliği performansı kapsamındaki lojistik beceriler arasındaki ilişkilerin tanınmasına ve ölçülmesine bağlıdır. Bu çalışma insani yardım lojistiğinde sivil-asker işbirliği performansı kapsamındaki lojistik becerileri belirlemek, sıralamak ve değerlendirmek için bir model sunmayı amaçlamıştır. Çalışmada iki aşamalı bir yöntem kullanılmıştır. Öncelikle veri toplama aracı olan literatür taraması sonucunda ortaya çıkan 5 ana kriter altındaki 48 alt beceri kriterlerinin uzman kişilerce önem derecelerinin belirlenmesi ve belirli bir ortalamanın üstündekilerin araştırmada kullanılabilmesi için tek turlu Delfi tekniğiyle değerlendirilmesi yapılmıştır. Daha sonra ortaya çıkan ve belirlenen ortalamanın üstünde kalan 19 alt kriterin ANP yöntemiyle ikili karşılaştırmalarının yapılarak, insani yardım lojistiği sivil-asker işbirliği lojistik becerilerin belirlenmesi sağlanmıştır. Araştırma temel olarak Türkiye'de faaliyet gösteren insani yardım ve afet acil yardım kuruluşları ile silahlı kuvvetlerde görev yapan ve bu konudaki uzman personelin katılımıyla gerçekleştirmiştir. Ayrıca konu hakkında araştırmalar yapmış akademisyenler de araştırmaya katılarak uzman görüşlerini bildirmişlerdir. Tek turlu Delfi tekniğinin uygulanmasında örneklem 8 kişiden (n=8); ANP ikili karşılaştırmaların yapılmasında 4 uzman kişiden (n=4) görüşler alınmıştır. Araştırma sonucunda lojistik beceri ana kriterlerinden "insani yardım bağlamındaki beceriler "in diğer ana kriterlere göre en ön planda olduğu; son sırada ise "kişilerarası ilişki becerileri"nin bulunduğu ortaya çıkmıştır. Araştırmanın alt kriterlerinin bulgularına bakıldığında ise en önemli kriterinin "değişimi yönetebilme becerisi" olduğu tespit edilirken; ikinci sırada "liderlik edebilme becerisi" ve üçüncü olarak "proje yönetimi becerisi" bulunmaktadır. Bunun yanında "etik tutum becerisi" alt kriterlerin sıralamasında son sırada yer almıştır. İnsani yardım lojistiği sivil-asker işbirliği lojistik beceri kriterlerinin değerlendirilmesi maksadıyla yapılmış olan çalışma Türkiye'de araştırmacıların çok fazla çalışmamış oldukları; alanında insani lojistik faaliyetleriyle uğraşan sivil ve asker kişilere kişilerde bulunması arzu edilen beceriler anlamında yol gösterici olma niteliği taşımaktadır Gelecek araştırmalarda konunun geçmişte meydana gelmiş olan olaylar örnek olarak alınarak bu araştırmanın bulguları ışığında değerlendirilmesi ve konunun test edilmesi, "liderlik" konusunun taraflar arasındaki yerinin belirlenebilmesi ve konunun farklı araştırma modelleriyle çalışılarak farklı bakış açılarının belirlenebilmesinin faydalı olacağı değerlendirilmektedir.