İntraperitoneal Melatonin enjeksiyonu ve Pinealektomi'nin deneysel akut pankreatit modeline etkinliğinin araştırılması

Akut pankreatit; acil cerrahi hastalıklar içerisinde yüksek morbidite ve mortalite ile seyreden, pankreas dokusunun biliyer nedenlere ve diğer etkenlere bağlı olarak inflamasyon, enfeksiyon ve bir dizi fizyopatolojik olay sonucu hasara uğramasıyla karakterize, ciddi bir hastalıktır.Akut pankreatitdeki karmaşık fizyopatolojik olayların seyrini, endokrinolojik, enzimatik, biyokimyasal ve histopatolojik değişiklikleri ortaya koyabilmek için çok sayıda klinik ve deneysel araştırma yapılmıştır. Bu çalışmalar sonucu hastalığın fizyopatolojisi ve kliniğinde etkin rol oynayan hücresel düzeydeki değişiklikler ve birçok reaksiyonun mekanizması büyük ölçüde açığa çıkmıştır. Ancak bu konuda bilinmeyen mekanizmaların çokluğu nedeniyle pankreas ve pankreatikobiliyer sistem fonksiyonları ve hastalıkları günümüzde yinede deneysel araştırmalara ve ileri tekniklerle incelenmeye açık bir alan olma özelliğini korumaktadır.Bu çalışmada deneysel olarak obstruktif pankreatit modeli oluşturulan ratlarda, kandaki melatonin düzeyinin azaltılması veya arttırılmasının pankreas dokusunda gelişen fizyopatolojik olayların üzerine etkisi, histopatolojik ve biyokimyasal olarak hangi değişikliklere neden olduğunu ortaya koymayı amaçlanmıştır. Bu amaçla, akut pankreatit oluşturulmuş ratlarda pinealektomi ile endojen melatonin kaynağını ortadan kaldırarak ve ekzojen melatonin enjeksiyonu ile farklı kan melatonin düzeyleri oluşturuldu. Melatonin düzeyleri farklı olan akut pankreatitli deneklerde pankreas dokusunda polimorf nükleer lökosit infiltrasyonu, dokuda ödem, dokuda hemoraji, asiner hücrelerde dejenerasyon ve apoptozis gibi histopatolojik parametrelerdeki değişiklikler, biyokimyasal olarak serumda aspartat transaminaz (AST), alanin transferaz (ALT), amilaz, laktat dehidrogenaz (LDH) ve bilirubin değerleri ile dokuda malonildialdehid (MDA), glutatyon (GSH) ve superoksid dismutaz (SOD) düzeyleri incelendi. Bu parametreler yönünden gruplar arasındaki farklı bulgular değerlendirilerek melatoninin akut pankreatitte etkileri yorumlandı.Pinealektomili veya pinealektomisiz akut pankreatitli deneklerde 20 mg/ml melatonin solusyonundan 0,1 ml intraperitoneal enjeksiyonunun; pankreasta polimorf nükleer hücre infiltrasyonu, ödem, hemoraji ve asiner hücre nekrozunu, apoptotik hücre sayısını azalttığı, AST, Amilaz, LDH ve Bilirubin değerlerinde düşme sağladığı ve dokuda MDA düzeyini azalttığı tespit edilmiştir.Sonuç olarak bu çalışmada; ekzojen melatonin verilmesinin, akut pankreatitli deneklerde hastalığın fizyopatolojisinde önemli rol oynadığı bilinen lipid peroksidasyon ürünleri ve serbest oksijen radikallerinden MDA düzeyini azaltmak, AST, Amilaz, LDH ve Bilirubin düzeylerini düşürmek suretiyle oksidatif hasarı azaltarak dokuda inflamatuar reaksiyonlarda kısmen iyileşmeye yardımcı olduğu kanaatine varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Akut Pankreatit, Melatonin, Deneysel Çalışma