İran'dan Türkiye'ye göç hareketlerinde ilişki ağlarının rolü: Yalova örneği

Türkiye'nin son yıllarda hem hedef hem de transit ülke konumuyla çeşitli göç hareketlerinden etkilendiği bir gerçektir. Özellikle sınır ülkelerde yaşanan birtakım gelişmeler sonucunda; Türkiye, farklı ülkelerden göç yolculuğuna çıkan giderek daha fazla bireyi sınırları içerisinde göçmen ya da sığınmacı olarak ağırlar hale gelmiştir. Bu noktada İranlılar da Türkiye'deki çeşitli göçmen gruplarından biridir. Bu çalışmanın konusunu da Yalova'daki İranlı göçmenlerin ilişki ağları oluşturmaktadır. Bu doğrultuda çalışmanın temel amacı ise çağdaş uluslararası göç teorilerinden biri olan ilişki ağı kuramı temelinden; İranlı göçmenlerin göç etme kararı almalarında, genelde Türkiye'ye, özelde ise Yalova'ya gelmeyi tercih etmelerinde, Yalova'da kendilerine ister geçici isterse de daimi olsun yeni bir hayat kurma süreçlerinde, gündelik hayatlarında ve birbirleriyle olan ilişki ve örgütlenmelerinde bu göçmenlerin ilişki ağlarının nasıl ve ne derecede etkili olduğunu anlamaktır. Bu amaç doğrultusunda ise İranlı göçmenlerin ilişki ağları nitel araştırma yöntem ve tekniklerinden yararlanılarak incelenmiştir. Çalışma kapsamında gerçekleştirilen alan araştırmasında kartopu örnekleme tekniği ile ulaşılmış olan 14 İranlı göçmen ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Ayrıca, alan araştırması süresince derinlemesine görüşmelerle birlikte gözlem tekniğinden de yararlanılmış ve çalışmanın verileri, konuya ilişkin yapılan literatür taramasının yanında alanda kullanılan derinlemesine görüşme ve gözlem teknikleriyle elde edilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda İranlı göçmenlerin daha çok İran'daki birtakım siyasi ve toplumsal faktörler nedeniyle göç ettikleri anlaşılmıştır. İranlı göçmenlerin Türkiye'ye gelmeyi tercih etmelerinde çeşitli nedenleri göz önünde bulundurdukları anlaşılmışken; Yalova'ya gelmeyi tercih etmelerinde ise esas olarak Yalova'daki ilişki ağlarının etkili olmuş olduğu ortaya çıkmıştır. Buna ek olarak, İranlı göçmenlerin, sahip oldukları ilişki ağlarının kendilerine sağladığı imkanlardan çeşitli biçimde yararlanmış oldukları da alanda elde edilen başka bir bulgudur. Ancak tüm bunlara rağmen; İranlı göçmenlerin daha çok kendi yakın çevrelerinde, küçük ve sınırlı ilişki ağları içerisinde kaldıkları, günlük hayatlarında Yalova'daki diğer İranlılarla daha çok yüzeysel ilişkiler geliştirdikleri ve birbirleriyle olan etkileşimlerinin sınırlı olduğu anlaşılmış; bu doğrultuda ise İranlı göçmenlerin birbirlerine karşı daha çok zayıf bağlar geliştirdikleri ve Yalova bağlamında genel anlamda bir topluluk ve örgütlülük görünümüne sahip olmadıkları ortaya çıkmıştır.