İran ve Türkiye modernleşmesinde kadın hareketi (1830-1965)

On sekizinci yüzyılda, Avrupa'da ciddi ekonomik değişimlerin yanısıra toplumsal ve siyasal değişimler de yaşandı. Bu değişimler toplumların yaşam tarzlarını da etkiledi. Britanya'daki Sanayi Devrimi ve Fransız Devrimi'nden sonra, diğer ülkeler de bu olayların etkisi altında yaşam tarzlarını değiştirmeye başladılar. Bu değişiklikler modernizm olarak biliniyordu. Bu değişiklikler Kaçar ve Osmanlı gibi hükümetlerin de dikkatini çekti. Fakat modernizm olarak bilinen reformların bir kısmı, bu hükümetlerde hüküm süren İslam ilkelerinden farklıydı. Bu ilkelerin en önemlilerinden biri, kadınların evdeki ve toplumdaki konumunu değiştirmek ile ilgiliydi. Bu değişimle ilgili olarak Müslümanlar, İslam'ın ilkelerine olan inançlarından dolayı reformlara şiddetle karşı çıkıyorlardı. Her ne kadar toplumdaki fanatik müslüman kesim bu değişimlere karşı çıksalar da, Kaçar ve Osmanlı hükümetleri, Avrupa modernizmine uygun reformları adım adım uygulamaya koyarken bu reformlar kadınların statüsünü ve yaşam tarzını da derinden etkiledi. Osmanlı İmparatorluğu'nun yerine Türkiye'de cumhuriyetin kurulması ve İran'da hükümetin Kaçar'dan Pehlevi'ye değişmesi ile reformlar daha hızlı bir şekilde gerçekleştirildi. Her iki ülkede de kadınlar bu değişim sonrasında daha fazla hakka sahip oldular ve konumlarını değiştirdiler. İran ve Türkiye'de, Mustafa Kemal Atatürk, Rıza Şah ve Muhammed Rıza Şah, kadınlara destek verselerde fanatiklerin etkisi ve toplumun batıl inançlardan dolayı birçok alanda kadın reformu hakkında zorluk çekmiştiler. Her iki ülkede 19.yüzyılda başlayan Kadın hareketinin geçirdiği evrimi ve siyasi değişimlerin Kadınların toplumsal statüsünde yarattığı değişimleri karşılaştırmalı yöntem ile ele aldığımız bu tezimizde Batı'nın Ortadoğu Afrika veya Uzakdoğudaki sömürge coğrafyalarından farklı olarak sömürge konuma girmemiş ve kendi tercihi ile modernleşme sürecini başlatmış iki komşu ve aynı zamanda tarihsel rakibin Kadınlar özelindeki tarihi değerlendirilecektir.