İroni üslubu ve Kur'ân-ı Kerim'de kullanımı

Batı menşeli bir kavram olan ironi, Fransızca bir kelime olup "Söylenen sözün tersini kastederek kişiyle veya olayla alay etme" şeklinde tanımlanmaktadır. İroni kullanımı günümüz edebiyatında daha ziyade güldürü manası taşımaktadır. Arap Edebiyatı'nda da tehekküm, suhriyye ve istihza gibi kavramlarla ifade edilmektedir. Kur'ân-ı Kerim'i doğru anlayabilmek şüphesiz Kur'ân ilimlerini bilmek, Kur'ân'ın üsluplarını tanımak ve bu üslupların kullanım amaçlarını doğru öğrenmekle mümkündür. Bir belagat üslubu olan ironi, Kur'ân'daki îcâzın bir parçası olup anlatımda etkiyi artırmış, kelama güzellik ve edebî zevk katmıştır. Tezimizin konusu olan ve Kur'ân-ı Kerim'de yaygın olarak kullanılan üsluplardan biri olan ironi üslubu Kur'ân'ın doğru anlaşılabilmesi konusunda önemli bir rol üstlenmektedir. Çalışmamız bir giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde çalışmanın konusunu, amacını, önemini ve yöntemini kısaca anlatmaya çalıştık. Ayrıca, ironinin kavramının tanımı, ironi üslubunun ortaya çıkışı ve tarihsel gelişimi, edebiyatta kullanılan ironi türleri hakkında bilgi verdik. Birinci bölümde, ironi kavramının Arap dilinde karşılığı, ironi ile anlam yakınlığı bulunan kavramlar ve belagat sanatları, Arap Edebiyatında ironinin ortaya çıkışı, klasik ve modern eserlerde nasıl ele alındığı, belagat açısından ironinin kullanım nedenleri ve hedefleri hakkında bilgi verdik. Ayrıca, ironi üslubunun Kur'ân-ı Kerim'de kullanım nedenleri ve hedeflerini detaylı bir şekilde ele aldık. İkinci bölümde, edebi bir sanat olan ironinin Kur'ân üslubundaki yansımalarını, Kur'ân-ı Kerim'de kullanılan ironi türlerini, öğelerini, uygulama biçimlerini ve kullanılan kalıpları örnekleriyle birlikte detaylı bir şekilde inceledik. Ayrıca, Kur'ân-ı Kerim'de kullanılan ironi üslubunun İslam'a davet ve irşad yönünden bağımsız olamayacağını düşündüğümüzden söz konusu üslubu dini tebliğ ve eğitim metodolijisi açısından da değerlendirmeye çalıştık. Sonuç kısmında ise çalışmamız boyunca elde ettiğimiz bilgilerin bir değerlendirmesini yaptık. Anahtar kelimeler: İstihza, Alay, Mizah, Kinaye, İroni, Hiciv, Tehekküm.